Basınç Kalibrasyonu: Akredite Manometre, Vakummetre ve Basınç Transmitteri Kalibrasyonu
Basınç kalibrasyonu; manometre, vakummetre, mano-vakummetre, basınç transmitteri, basınç switchi, fark basınç ölçer ve basınca bağlı ölçüm yapan cihazların referans sistemlerle karşılaştırılması işlemidir. Tetamet Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi, Samsun merkezli altyapısıyla Türkiye genelindeki işletmelere basınç ölçüm cihazlarının kalibrasyonu için profesyonel hizmet sunar.
Basınç kalibrasyonu cihazın ayarını yapmak değildir. Cihazın gösterdiği değerin, ölçüm izlenebilirliği sağlanmış bir referans sistemle karşılaştırılması ve ölçüm sapmasının belirlenmesidir. Kalibrasyon sonucunda ölçüm noktaları, cihaz göstergeleri, sapmalar ve ölçüm belirsizliği raporlanır.
Basınç kalibrasyonu neyi gösterir?
Basınç kalibrasyonu, bir ölçüm cihazının referans basınç sistemi karşısındaki davranışını görünür hale getirir. İşlem sonunda ölçüm noktaları, cihaz göstergeleri, sapmalar ve ölçüm belirsizliği raporlanır. Böylece cihazın ölçüm performansı kayıt altına alınır ve zaman içerisindeki değişimi izlenebilir.
Hızlı kapsam özeti
- Manometre ve vakummetre
- Basınç transmitteri ve switch
- Fark basınç ölçer
- Basınca bağlı ölçüm cihazları
Basınç Kalibrasyonu Kapsamındaki Cihazlar
Aşağıdaki tablo, basınç kalibrasyonu hizmeti kapsamında değerlendirilen cihazları, ölçüm aralıklarını, kullanılan teknik referansları, kalibrasyon metotlarını, belirsizlik değerlerini ve akreditasyon bilgisini göstermektedir.
| Cihaz | Ölçüm Aralığı | Kullanılan Standart / Kılavuz | Kalibrasyon Metodu | Belirsizlik | Akreditasyon |
|---|---|---|---|---|---|
| Basınç Kalibratörü | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025, üretici teknik dokümanı | Basınç ölçme veya üretme fonksiyonu referans basınç sistemiyle karşılaştırılır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Basınç Switchi | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025, üretici teknik dokümanı | Artan ve azalan basınç uygulanarak açma-kapama noktaları doğrulanır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Basınç Transmitteri | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, IEC 60770 serisi referans alınabilir, ISO/IEC 17025 | Basınç uygulanır, çıkış sinyali mA veya V olarak ölçülür ve sapma hesaplanır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Fark Basınç Ölçer | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025, üretici teknik dokümanı | Diferansiyel basınç referansı ile cihaz değeri karşılaştırılır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Hava Gerginlik Test Cihazı | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025, laboratuvar iç metodu | Basınca bağlı ölçüm parametresi referans basınç sistemiyle doğrulanır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Mano-Vakummetre | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025 | Vakum ve pozitif basınç noktalarında referans cihazla karşılaştırma yapılır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Manometre | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025 | Artan ve azalan basınç noktalarında gösterim hatası belirlenir. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Vakummetre | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025 | Vakum noktalarında referans vakum sistemiyle karşılaştırma yapılır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Seviye Transmitteri | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, IEC 60770 serisi referans alınabilir, üretici dokümanı | Basınca bağlı seviye sinyali referans basınçla doğrulanır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Tansiyon Aleti | 0 mmHg - 760 mmHg 0 mmHg ≤ P ≤ 300 mmHg |
OIML R16, ISO/IEC 17025, üretici dokümanı | mmHg basınç noktalarında referans basınç sistemiyle karşılaştırılır. | 1,5 mmHg | Akredite |
| Vakum Pompası | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025, üretici dokümanı | Pompanın oluşturduğu vakum değeri referans vakum ölçerle doğrulanır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Vicad Cihazı | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025, laboratuvar iç metodu | Basınca bağlı ölçüm parametresi referans cihazla doğrulanır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| Emniyet Valfi | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
Üretici teknik dokümanı, ISO/IEC 17025, laboratuvar iç metodu | Açma basıncı ve kapanma davranışı kontrollü basınç uygulamasıyla değerlendirilir. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
| U Tipi Manometre | -0,85 bar < P ≤ 10 bar 10 bar < P ≤ 700 bar |
EURAMET cg-17, ISO/IEC 17025 | Sıvı sütunu basınç değeri referans basınç sistemiyle doğrulanır. | 0,0021 bar 0,6 bar |
Akredite |
Basınç Kalibrasyonu Nedir?
Basınç kalibrasyonu, bir basınç ölçüm cihazının gösterdiği değerin ölçüm izlenebilirliği sağlanmış referans sistemle karşılaştırılmasıdır. İşlem sırasında cihazın farklı ölçüm noktalarındaki davranışı incelenir ve cihaz göstergesi ile referans değer arasındaki fark raporlanır.
Basınç cihazları üretim hatlarında, laboratuvarlarda, hastanelerde, bakım servislerinde, hidrolik ve pnömatik sistemlerde, kalite kontrol süreçlerinde ve proses otomasyonunda kullanılır. Ölçüm değerindeki küçük bir sapma bile proses kararlarını, kalite kayıtlarını ve işletme güvenliğini etkileyebilir.
Basınç ölçümlerinde izlenebilirlik ve raporlama
Basınç ölçüm sonuçlarının anlamlı biçimde karşılaştırılabilmesi için kullanılan referans sistemin izlenebilirliği, ölçüm noktalarının cihazın çalışma aralığına uygun seçilmesi ve sonuçların açık biçimde raporlanması gerekir.
Kalibrasyon sertifikası; ölçüm noktalarını, referans değerleri, cihaz göstergelerini, sapmaları, kullanılan referansları ve ölçüm belirsizliği bilgilerini bir araya getirir. Bu kayıtlar, cihaz performansının zaman içerisindeki değişiminin izlenmesine yardımcı olur.
Basınç kalibrasyonu hangi sorulara cevap verir?
Kalibrasyon sonucunda cihazın referans sistem karşısındaki gösterimi, farklı ölçüm noktalarındaki sapması ve ölçüm sonuçlarına eşlik eden belirsizlik bilgisi raporlanır. Bu veriler, cihazın kullanım sürecinde ölçüm performansını izlemek için temel oluşturur.
Akredite Basınç Kalibrasyonu Ne Anlama Gelir?
Akredite basınç kalibrasyonu, kalibrasyon işleminin laboratuvarın akreditasyon kapsamındaki cihaz ve ölçüm aralıkları için yürütülmesi anlamına gelir. TS EN ISO/IEC 17025 standardı; laboratuvarların yetkinlik, tarafsızlık ve tutarlı çalışma koşullarını gösterebilmesi için kullanılan temel uluslararası standarttır.
Tetamet Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi, NAC akreditasyon kayıtlarında NAC-002-CL numarasıyla ISO/IEC 17025:2017 kapsamında listelenmektedir. Teklif hazırlanırken cihazın adı, ölçüm aralığı, çözünürlüğü, kullanım amacı ve talep edilen hizmet kapsamı birlikte değerlendirilir. Akredite hizmet durumu yalnızca cihaz adına bakılarak değil, ilgili kapsam ve ölçüm aralığı kontrol edilerek belirlenmelidir.
Ölçüm aralığı
Referans sistem, cihazın çalışma aralığına göre seçilir ve ölçüm noktaları bu aralık dikkate alınarak planlanır.
Cihaz türü
Manometre, vakummetre, basınç switchi ve transmitter gibi cihazlarda uygulanacak ölçüm yaklaşımı cihazın fonksiyonuna göre belirlenir.
Raporlanan sonuçlar
Referans değerler, cihaz göstergeleri, sapmalar ve ölçüm belirsizlikleri kalibrasyon sertifikasında kayıt altına alınır.
Basınç Kalibrasyonu Neden Önemlidir?
Basınç ölçümü; ürün kalitesi, proses devamlılığı, iş güvenliği ve ölçüm güvenilirliği ile doğrudan bağlantılıdır. Düzenli kalibrasyon, cihaz davranışındaki değişimlerin izlenmesini ve ölçüm sonuçlarının güvenilir biçimde kayıt altına alınmasını sağlar.
- Üretim proseslerinde doğru basınç kontrolünün sürdürülmesine yardımcı olur.
- Manometre ve transmitter gibi cihazlardaki sapmaların fark edilmesini sağlar.
- Kalite yönetim sistemleri için ölçüm izlenebilirliğini destekler.
- Hidrolik ve pnömatik sistemlerde hatalı ölçüm riskini azaltır.
- Denetimlerde cihazların kalibrasyon kayıtlarının sunulmasını kolaylaştırır.
- Bakım ve cihaz yenileme kararlarının ölçüm sonuçlarına göre verilmesini destekler.
Basınç Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?
Kalibrasyon planı, cihaz türüne ve ölçüm aralığına göre oluşturulur. Manometre, vakummetre, basınç transmitteri veya basınç switchi için ölçüm yaklaşımı farklı ayrıntılar içerebilir. Temel süreç aşağıdaki adımlardan oluşur.
Cihaz bilgileri kaydedilir
Cihaz adı, marka, model, seri numarası, ölçüm aralığı, çözünürlük ve kullanım bilgileri kayıt altına alınır. Cihazın fiziksel durumu kontrol edilir.
Uygun referans sistem seçilir
Kalibre edilecek cihazın ölçüm aralığına ve ihtiyaç duyulan doğruluk seviyesine uygun referans basınç sistemi belirlenir.
Ölçüm noktaları planlanır
Cihazın çalışma aralığı dikkate alınarak ölçüm noktaları seçilir. Uygun cihazlarda artan ve azalan yönde basınç uygulanarak ölçüm davranışı gözlemlenir.
Referans değer ile cihaz göstergesi karşılaştırılır
Referans sistemin değeri ile cihazın gösterdiği değer karşılaştırılır. Basınç transmitterlerinde basınca karşılık gelen elektriksel çıkış sinyali de ölçülebilir.
Ölçüm belirsizliği hesaplanır
Referans sistem, çözünürlük, tekrarlanabilirlik, çevre koşulları ve yöntemden kaynaklanan etkiler değerlendirilerek ölçüm belirsizliği belirlenir.
Kalibrasyon sertifikası düzenlenir
Ölçüm noktaları, referans değerler, cihaz göstergeleri, sapmalar, kullanılan referanslar ve ölçüm belirsizlikleri kalibrasyon sertifikasında raporlanır.
Hangi Cihazlarda Basınç Kalibrasyonu Yapılır?
Manometre, Vakummetre ve Mano-Vakummetre Kalibrasyonu
Manometreler pozitif basıncın, vakummetreler vakum seviyesinin, mano-vakummetreler ise pozitif basınç ve vakum bölgelerinin izlenmesinde kullanılır. Bu cihazların göstergeleri referans sistemle karşılaştırılarak sapmaları belirlenir.
Basınç Transmitteri ve Seviye Transmitteri Kalibrasyonu
Basınç transmitteri kalibrasyonunda yalnızca uygulanan basınç değil, basınca karşılık gelen mA veya V çıkış sinyali de değerlendirilir. Seviye transmitterlerinde de basınca bağlı sinyal davranışı ölçülerek kayıt altına alınır.
Basınç Switchi Kalibrasyonu
Basınç switchi kalibrasyonunda cihazın anahtarlama noktaları incelenir. Kontrollü biçimde artan ve azalan basınç uygulanarak açma-kapama davranışı doğrulanır.
Tansiyon Aleti Kalibrasyonu
Tansiyon aletlerinde basınç göstergesinin referans sistem karşısındaki ölçüm davranışı mmHg biriminde değerlendirilir. Medikal ölçüm cihazlarında düzenli kayıt ve ölçüm güvenilirliği özellikle önemlidir.
Basınç Kalibrasyonu Hangi Sektörler İçin Gereklidir?
Basınç ölçüm cihazları çok sayıda sektörde prosesin görünür hale gelmesini sağlar. Bu nedenle basınç kalibrasyonu yalnızca üretim tesislerine değil, ölçüm verisiyle karar alan tüm işletmelere yönelik bir hizmettir.
- Sanayi tesisleri ve üretim işletmeleri
- Makine üreticileri ve bakım servisleri
- Hidrolik ve pnömatik sistem kullanıcıları
- Enerji, otomasyon ve proses kontrol işletmeleri
- Hastaneler, sağlık kuruluşları ve medikal cihaz kullanıcıları
- Test, analiz ve kalite kontrol laboratuvarları
- Tekstil, gıda, kimya, ilaç ve yapı malzemesi laboratuvarları
Basınç Kalibrasyonu Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?
Basınç cihazları için bütün işletmelerde geçerli tek bir sabit kalibrasyon periyodu yoktur. Periyot; cihazın kullanım sıklığı, proses açısından kritikliği, çalışma ortamı, üretici tavsiyesi, geçmiş kalibrasyon sonuçları ve işletmenin kalite sistemi dikkate alınarak belirlenmelidir.
Birçok işletme basınç ölçüm cihazları için yıllık kalibrasyon planı uygular. Ancak yoğun kullanılan, kritik proseslerde görev yapan veya önceki sonuçlarında belirgin sapma görülen cihazlarda daha kısa periyot tercih edilebilir.
Teklif hazırlığı için cihaz bilgileri
Cihaz adı, marka-model, seri numarası, ölçüm aralığı, çözünürlük, adet ve mümkünse cihaz görseli paylaşılması teklif sürecini hızlandırır. Böylece cihazın kapsamı ve ölçüm aralığı daha doğru biçimde değerlendirilir.
Samsun Merkezli Türkiye Geneli Basınç Kalibrasyonu Hizmeti
Tetamet Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi, Samsun merkezli olarak Türkiye genelindeki işletmelerin basınç ölçüm cihazlarına yönelik kalibrasyon taleplerini değerlendirir. Hizmet planlamasında cihaz türü, cihaz sayısı, ölçüm aralığı, kullanım yeri ve talep edilen hizmet kapsamı birlikte ele alınır.
Manometre kalibrasyonu, vakummetre kalibrasyonu, basınç transmitteri kalibrasyonu, basınç switchi kalibrasyonu ve basınca bağlı çalışan cihazların karşılaştırmalı ölçümleri için cihaz listenizi ileterek teklif talebinde bulunabilirsiniz.
Basınç Kalibrasyonu İçin Teknik Referanslar
Basınç kalibrasyonu hizmetlerinde cihaz türüne, ölçüm aralığına ve uygulamanın niteliğine göre farklı teknik dokümanlar dikkate alınabilir. Aşağıdaki bağlantılar, ilgili kuruluşların resmî kaynaklarıdır.
- NAC Akreditasyon Durumu — Tetamet Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi NAC-002-CL kaydı
- ISO/IEC 17025:2017 — Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterliliği için genel gereklilikler
- EURAMET Calibration Guide No. 17 — Elektromekanik ve mekanik manometrelerin kalibrasyonu rehberi
- IEC 60770-1:2010 — Endüstriyel proses kontrol sistemlerinde kullanılan transmitterlerin performans değerlendirmesi
- IEC 60770-2:2010 — Transmitterlerin muayene ve rutin test metotları
- IEC 62828-1:2017 — Endüstriyel ve proses ölçüm transmitterleri için genel test prosedürleri
- IEC 62828-2:2017 — Basınç transmitterleri için özel test prosedürleri
- OIML R 16-1 — Non-invaziv mekanik tansiyon aletleri için resmî doküman
Teknik referans seçimi, kalibre edilecek cihazın türüne ve uygulanacak metoda göre belirlenmelidir. Akreditasyon kapsamı cihaz ve ölçüm aralığı bazında kontrol edilmelidir.
Basınç Kalibrasyonu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Basınç kalibrasyonu nedir?
Basınç kalibrasyonu, basınç ölçüm cihazının gösterdiği değerin referans sistemle karşılaştırılması ve ölçüm sapmasının belirlenmesidir. Bu işlem, cihazın doğru ölçüp ölçmediğini gösterir.
Kalibrasyon cihazın ayarlanması anlamına gelir mi?
Hayır. Kalibrasyon, ölçüm karşılaştırmasıdır. Cihaza müdahale edilmesi veya cihazın ayarlanması ayrı bir işlemdir.
Manometre kalibrasyonu nasıl yapılır?
Manometre kalibrasyonunda uygun referans basınç sistemi kullanılır. Belirlenen ölçüm noktalarında referans değer ile manometrenin gösterdiği değer karşılaştırılır ve sapmalar raporlanır.
Basınç transmitteri kalibrasyonunda ne ölçülür?
Basınç transmitteri kalibrasyonunda uygulanan basınca karşılık cihazın ürettiği elektriksel çıkış sinyali değerlendirilir. Çıkış sinyali mA veya V cinsinden ölçülebilir.
Vakummetre kalibrasyonu neden gereklidir?
Vakummetreler proseslerde vakum seviyesinin izlenmesi için kullanılır. Hatalı ölçüm, üretim ve kalite kontrol süreçlerini etkileyebilir. Düzenli kalibrasyon cihazın ölçüm davranışının takip edilmesini sağlar.
Akredite basınç kalibrasyonu talep ederken hangi bilgiler gönderilmelidir?
Cihaz adı, marka-model, seri numarası, ölçüm aralığı, çözünürlük, adet ve mümkünse cihaz görseli paylaşılmalıdır. Böylece cihazın kapsam ve ölçüm aralığı kontrol edilerek doğru teklif hazırlanabilir.
Basınç kalibrasyonu hangi cihazları kapsar?
Basınç kalibrasyonu; manometre, vakummetre, mano-vakummetre, basınç transmitteri, basınç switchi, fark basınç ölçer, seviye transmitteri, tansiyon aleti ve basınca bağlı çalışan diğer ölçüm cihazlarını kapsayabilir.
Basınç kalibrasyonu için sabit bir periyot var mıdır?
Hayır. Kalibrasyon periyodu; cihazın kullanım sıklığı, proses açısından kritikliği, çalışma ortamı, üretici tavsiyesi, geçmiş sonuçlar ve işletmenin kalite sistemi dikkate alınarak belirlenir.
Basınç Kalibrasyonu Teklifi Alın
Manometre, vakummetre, basınç transmitteri, basınç switchi, fark basınç ölçer, emniyet valfi, tansiyon aleti ve diğer basınç ölçüm cihazlarınız için Tetamet Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.