Akreditasyon Nedir?
Akreditasyon, bir kuruluşun belirli uygunluk değerlendirme faaliyetlerini tarafsız, teknik olarak yeterli ve tanımlanmış standartlara uygun şekilde gerçekleştirebildiğinin bağımsız bir akreditasyon kurumu tarafından resmi olarak değerlendirilmesi ve tanınmasıdır. Daha açık bir ifadeyle akreditasyon; bir laboratuvarın, muayene kuruluşunun, belgelendirme kuruluşunun veya benzeri uygunluk değerlendirme kuruluşunun belirli bir kapsamda yetkin olduğunu gösteren teknik güvence mekanizmasıdır.
Akreditasyon yalnızca bir kalite belgesi değildir. Bir kuruluşun belirli bir işi yapma kabiliyetinin; personel yeterliliği, cihaz altyapısı, ölçüm izlenebilirliği, metot yeterliliği, ölçüm belirsizliği, tarafsızlık, kayıt sistemi ve teknik karar verme süreçleri açısından değerlendirildiği kapsamlı bir uygunluk değerlendirme sistemidir.
Özellikle kalibrasyon ve deney laboratuvarları açısından akreditasyon, laboratuvarın belirli ölçüm alanlarında teknik olarak geçerli sonuçlar üretebildiğini gösterir. Bu nedenle akreditasyon, müşteriler, denetçiler, kamu kurumları, üreticiler, ihracatçılar ve kalite yönetim sistemleri için yüksek güven düzeyi sağlayan önemli bir araçtır.
Akreditasyon Ne Demektir?
Akreditasyon, bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun belirli görevleri yerine getirme yeterliliğinin üçüncü taraf bir kurum tarafından resmen tanınmasıdır. Burada “üçüncü taraf” ifadesi önemlidir. Çünkü değerlendirmeyi yapan akreditasyon kurumu, akredite edilen kuruluştan bağımsız olmalıdır.
Uygunluk değerlendirme kuruluşları; deney laboratuvarları, kalibrasyon laboratuvarları, muayene kuruluşları, ürün belgelendirme kuruluşları, sistem belgelendirme kuruluşları, personel belgelendirme kuruluşları, tıbbi laboratuvarlar, referans malzeme üreticileri ve yeterlilik testi sağlayıcıları gibi farklı yapılardan oluşabilir.
Akreditasyonun temel amacı şudur: Bir kuruluşun yalnızca prosedür yazdığını değil, belirli faaliyetleri teknik olarak doğru, tarafsız, izlenebilir ve tekrarlanabilir şekilde gerçekleştirdiğini göstermek.
Bu yönüyle akreditasyon, güvene dayalı bir beyan değil; objektif delillere, teknik denetimlere, doküman incelemelerine, saha gözlemlerine, kayıt kontrollerine ve uzman değerlendirici görüşlerine dayanan resmi bir tanıma mekanizmasıdır.
Akreditasyon Belgesi Ne Anlama Gelir?
Akreditasyon belgesi, bir kuruluşun belirli faaliyetleri belirli standartlara göre yapabildiğini gösteren resmi bir belgedir. Ancak burada kritik nokta şudur: Akreditasyon belgesi kuruluşun tüm faaliyetlerini otomatik olarak kapsamaz. Akreditasyon her zaman belirli bir kapsam için geçerlidir.
Örneğin bir kalibrasyon laboratuvarı sıcaklık alanında akredite olabilir; fakat bu, aynı laboratuvarın basınç, terazi, elektriksel veya biyomedikal kalibrasyonları da akredite yapabileceği anlamına gelmez. Aynı şekilde bir laboratuvar basınç alanında akredite olabilir; ancak tüm basınç cihazları ve tüm ölçüm aralıkları kapsamda olmayabilir.
Bu nedenle akreditasyon değerlendirilirken yalnızca “akredite laboratuvar” ifadesine bakmak yeterli değildir. Mutlaka akreditasyon kapsamı incelenmelidir. Kapsamda cihaz türü, ölçüm büyüklüğü, ölçüm aralığı, uygulanan metot ve CMC/ölçüm belirsizliği bilgileri yer almalıdır.
Akreditasyon ile Sertifikasyon Aynı Şey midir?
Hayır. Akreditasyon ile sertifikasyon aynı şey değildir. Bu iki kavram sıkça karıştırılır.
Sertifikasyon, bir ürünün, hizmetin, sistemin, prosesin veya kişinin belirli şartlara uygun olduğunun belgelendirilmesidir. Örneğin ISO 9001 kalite yönetim sistemi belgesi bir sertifikasyondur.
Akreditasyon ise sertifikasyon veya diğer uygunluk değerlendirme faaliyetlerini yapan kuruluşun yeterliliğinin değerlendirilmesidir. Yani akreditasyon, belgelendirme yapan kuruluşun veya laboratuvarın teknik yeterliliğini ve tarafsızlığını değerlendirir.
| Kavram | Ne Değerlendirilir? | Amaç |
|---|---|---|
| Sertifikasyon | Ürün, hizmet, sistem, proses veya kişi | Belirli şartlara uygunluğu göstermek |
| Akreditasyon | Uygunluk değerlendirme kuruluşu | Kuruluşun yetkinliğini ve tarafsızlığını göstermek |
| Kalibrasyon | Ölçüm cihazı veya ölçüm sistemi | Ölçüm doğruluğunu referansla karşılaştırmak |
| İzlenebilirlik | Ölçüm sonucunun referans zinciri | Sonucun ulusal/uluslararası standartlara bağlanması |
Bu ayrım özellikle kalite ve denetim süreçlerinde çok önemlidir. Bir kuruluşun ISO 9001 belgeli olması, onun otomatik olarak akredite olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde bir laboratuvarın teknik cihazlara sahip olması da akreditasyon için yeterli değildir.
Akreditasyon Neden Önemlidir?
Akreditasyonun temel önemi, güvenilirliği objektif hale getirmesidir. Bir laboratuvar veya uygunluk değerlendirme kuruluşu, “ben bu işi doğru yapıyorum” diyebilir. Ancak akreditasyon, bu iddianın bağımsız bir kurum tarafından teknik delillerle doğrulanmasını sağlar.
Akreditasyonun başlıca faydaları şunlardır:
Teknik yeterliliği gösterir.
Tarafsızlığı ve bağımsızlığı destekler.
Ölçüm ve deney sonuçlarına güven sağlar.
Ulusal ve uluslararası kabulü kolaylaştırır.
Denetimlerde güçlü teknik kanıt oluşturur.
Hatalı ölçüm, hatalı karar ve uygunsuz raporlama riskini azaltır.
Kalite yönetim sistemlerini güçlendirir.
Ticaretin ve ihracatın önündeki teknik engelleri azaltmaya yardımcı olur.
Müşteri, kamu kurumu ve denetçi güvenini artırır.
Özellikle kalibrasyon laboratuvarları için akreditasyon, düzenlenen sertifikaların teknik geçerliliği açısından büyük önem taşır. Çünkü kalibrasyon sertifikasında verilen sonuçlar; üretim, kalite kontrol, laboratuvar analizleri, medikal cihaz güvenliği, endüstriyel prosesler ve denetim kararları için temel veri olarak kullanılabilir.
Akreditasyon Hangi Kuruluşlara Verilir?
Akreditasyon farklı uygunluk değerlendirme kuruluşlarına verilebilir. Her kuruluş türü için kullanılan standart farklıdır.
| Kuruluş Türü | İlgili Standart / Yaklaşım | Faaliyet Alanı |
|---|---|---|
| Kalibrasyon laboratuvarı | ISO/IEC 17025 | Ölçüm cihazlarının kalibrasyonu |
| Deney laboratuvarı | ISO/IEC 17025 | Ürün, malzeme veya numune testleri |
| Muayene kuruluşu | ISO/IEC 17020 | Muayene ve kontrol faaliyetleri |
| Tıbbi laboratuvar | ISO 15189 | Klinik laboratuvar hizmetleri |
| Sistem belgelendirme kuruluşu | ISO/IEC 17021-1 | Yönetim sistemi belgelendirme |
| Ürün belgelendirme kuruluşu | ISO/IEC 17065 | Ürün, proses ve hizmet belgelendirme |
| Personel belgelendirme kuruluşu | ISO/IEC 17024 | Personel yeterlilik belgelendirme |
| Yeterlilik testi sağlayıcısı | ISO/IEC 17043 | Laboratuvarlar arası karşılaştırma |
| Referans malzeme üreticisi | ISO 17034 | Sertifikalı referans malzeme üretimi |
Bu standartlar, kuruluşun yaptığı faaliyete göre değişir. Örneğin bir kalibrasyon laboratuvarının ISO/IEC 17025’e göre akredite olması beklenirken, bir ürün belgelendirme kuruluşunun ISO/IEC 17065’e göre değerlendirilmesi gerekir.
ISO/IEC 17011 Nedir?
ISO/IEC 17011, akreditasyon kurumlarının nasıl çalışması gerektiğini tanımlayan temel uluslararası standarttır. Yani bu standart, uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite eden kurumların yeterliliğini, tarafsızlığını ve tutarlı çalışmasını düzenler.
Bir akreditasyon kurumu; laboratuvarları, muayene kuruluşlarını veya belgelendirme kuruluşlarını değerlendirirken kendi faaliyetlerini de belirli kurallara göre yürütmelidir. Bu noktada ISO/IEC 17011 devreye girer.
ISO/IEC 17011 kapsamında bir akreditasyon kurumundan beklenen temel özellikler şunlardır:
Tarafsızlık
Bağımsızlık
Yetkin değerlendirici kullanımı
Tutarlı denetim süreci
Şeffaf karar mekanizması
Akreditasyon kapsamının doğru yönetilmesi
Şikayet ve itiraz süreçlerinin işletilmesi
Gizlilik
Uluslararası tanınırlık için eş değerlendirme süreçlerine katılım
Bu nedenle akreditasyon zincirinde yalnızca laboratuvarın değil, akreditasyon kurumunun da teknik yeterliliği ve uluslararası tanınırlığı önemlidir.
ISO/IEC 17025 ve Laboratuvar Akreditasyonu
Kalibrasyon ve deney laboratuvarları için en temel akreditasyon standardı ISO/IEC 17025’tir. Bu standart, laboratuvarların teknik olarak geçerli sonuçlar üretebildiğini ve yönetim sistemlerinin bu sonuçları destekleyecek şekilde çalıştığını göstermeyi amaçlar.
ISO/IEC 17025 kapsamında laboratuvarlardan beklenen başlıca şartlar şunlardır:
Personelin teknik yeterliliği
Uygun cihaz ve referans standart kullanımı
Ölçüm izlenebilirliğinin sağlanması
Metotların doğrulanması veya geçerli kılınması
Ölçüm belirsizliğinin hesaplanması
Çevre şartlarının kontrol edilmesi
Numune ve cihaz yönetiminin yapılması
Kalite kontrol faaliyetlerinin yürütülmesi
Tarafsızlık ve gizlilik prensiplerinin uygulanması
Sonuçların doğru ve açık şekilde raporlanması
Uygunluk beyanı verilecekse karar kuralının tanımlanması
Bu nedenle ISO/IEC 17025 akreditasyonu, yalnızca bir yönetim sistemi belgesi gibi düşünülmemelidir. Standart, doğrudan laboratuvarın teknik yeterliliğini ve sonuç üretme kabiliyetini hedef alır.
Akreditasyon Kapsamı Neden Kritik Öneme Sahiptir?
Akreditasyonun en çok yanlış anlaşılan yönlerinden biri kapsam konusudur. Bir kuruluşun akredite olması, yaptığı her işin akredite olduğu anlamına gelmez. Akreditasyon her zaman belirli bir kapsamla sınırlıdır.
Kalibrasyon laboratuvarı açısından kapsam genellikle şu bilgileri içerir:
Ölçüm büyüklüğü
Cihaz veya ekipman türü
Ölçüm aralığı
Kalibrasyon metodu
CMC veya en iyi ölçüm belirsizliği
Akreditasyon standardı
Varsa saha/laboratuvar ayrımı
Örneğin bir laboratuvar 0–10 bar aralığında manometre kalibrasyonu için akredite olabilir. Ancak 0–700 bar aralığı kapsamda değilse, bu aralıkta akredite sertifika düzenleyemez. Benzer şekilde bir laboratuvar hassas terazi kalibrasyonu için akredite olabilir; ancak büyük kapasiteli kantarlar kapsam dışında olabilir.
Bu nedenle müşteri, “akredite kalibrasyon” talep ettiğinde yalnızca akreditasyon belgesini değil, kapsam listesini de kontrol etmelidir.
CMC Nedir?
CMC, Calibration and Measurement Capability ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede genellikle “kalibrasyon ve ölçüm kabiliyeti” veya “en iyi ölçüm belirsizliği” anlamında kullanılır. CMC, bir laboratuvarın belirli bir ölçüm alanında ulaşabildiği en iyi belirsizlik seviyesini gösterir.
CMC değeri, akreditasyon kapsamında kritik bir bilgidir. Çünkü laboratuvarın yalnızca hangi cihazı kalibre edebildiğini değil, hangi belirsizlik seviyesiyle kalibre edebildiğini de gösterir.
Örneğin iki laboratuvar aynı ölçüm aralığında basınç kalibrasyonu yapıyor olabilir. Ancak birinin CMC değeri diğerinden daha düşük olabilir. Bu durum, laboratuvarın teknik altyapısı, referans standartları ve ölçüm yöntemi açısından fark olduğunu gösterir.
CMC değeri müşterinin ihtiyacına uygun olmalıdır. Çok hassas bir cihaz için yüksek belirsizlikli bir kalibrasyon hizmeti teknik olarak yeterli olmayabilir.
Akredite Kalibrasyon ile İzlenebilir Kalibrasyon Arasındaki Fark
Akredite kalibrasyon ve izlenebilir kalibrasyon sıkça karıştırılır. Bu iki kavram birbirine bağlıdır ama aynı şey değildir.
İzlenebilir kalibrasyon, ölçüm sonucunun ulusal veya uluslararası ölçüm standartlarına kesintisiz bir karşılaştırma zinciriyle bağlanmasıdır. Akredite kalibrasyon ise bu işlemin, ilgili cihaz ve ölçüm aralığı akreditasyon kapsamındayken ISO/IEC 17025 akreditasyonu altında yapılmasıdır.
Basit ayrım şu şekildedir:
| Kavram | Anlamı |
|---|---|
| İzlenebilir kalibrasyon | Referans zinciri vardır; ancak ilgili hizmet akreditasyon kapsamı dışında olabilir |
| Akredite kalibrasyon | İlgili cihaz, aralık, metot ve belirsizlik akreditasyon kapsamındadır |
| Kapsam dışı hizmet | Laboratuvar teknik olarak hizmet verebilir; ancak akredite olarak raporlayamaz |
| Akreditasyon kapsamı | Akredite hizmetin sınırlarını belirleyen resmi listedir |
Bir laboratuvar kapsam dışında kalan bir cihaz için izlenebilir kalibrasyon yapabilir. Ancak bu durumda sertifikada akreditasyon markası kullanılamaz ve hizmetin akredite olduğu iddia edilmemelidir.
Akreditasyon Süreci Nasıl İşler?
Akreditasyon süreci genel olarak birkaç aşamadan oluşur. Kuruluş önce ilgili standarda göre sistemini kurar, teknik altyapısını hazırlar, metotlarını oluşturur, personel yeterliliğini sağlar ve başvuru yapar.
Genel akreditasyon süreci şu şekildedir:
1. Başvuru
Kuruluş, akreditasyon kurumuna hangi alanlarda akredite olmak istediğini bildirir. Bu başvuruda kapsam, metotlar, cihazlar, personel ve faaliyet alanları belirtilir.
2. Doküman İncelemesi
Akreditasyon kurumu, kuruluşun kalite sistemi dokümanlarını, prosedürlerini, metotlarını, belirsizlik bütçelerini, kayıt sistemini ve teknik dosyalarını inceler.
3. Saha Denetimi
Uzman değerlendiriciler kuruluşun faaliyetlerini yerinde inceler. Laboratuvar ortamı, cihazlar, referanslar, personel uygulamaları, kayıtlar, izlenebilirlik ve raporlama süreçleri değerlendirilir.
4. Tanık Olma
Değerlendiriciler, laboratuvarın gerçek bir kalibrasyon veya deney faaliyetini nasıl yürüttüğünü gözlemleyebilir. Bu aşama teknik yeterliliğin doğrudan görülmesi açısından önemlidir.
5. Uygunsuzlukların Kapatılması
Denetimde uygunsuzluk bulunursa kuruluş düzeltici faaliyet yapar. Uygunsuzlukların kök nedeni analiz edilmeli ve tekrarını önleyecek tedbirler alınmalıdır.
6. Akreditasyon Kararı
Akreditasyon kurumu, denetim bulgularını ve teknik değerlendirmeyi inceleyerek akreditasyon kararı verir. Uygun bulunursa kuruluş belirlenen kapsamda akredite edilir.
7. Gözetim ve Yeniden Değerlendirme
Akreditasyon tek seferlik bir işlem değildir. Kuruluş belirli aralıklarla gözetim denetimlerine ve yeniden değerlendirmelere tabi tutulur. Bu sayede yeterliliğin sürekliliği izlenir.
Uluslararası Tanınırlık ve Karşılıklı Tanıma
Akreditasyonun en önemli avantajlarından biri uluslararası tanınırlığı desteklemesidir. Akreditasyon kurumları uluslararası karşılıklı tanıma düzenlemelerine dahil olduğunda, bu kurumlar tarafından akredite edilen kuruluşların sonuçları farklı ülkelerde daha kolay kabul görebilir.
Laboratuvarlar için tarihsel olarak ILAC MRA, belgelendirme kuruluşları için ise IAF MLA önemli uluslararası tanıma düzenlemeleri olarak kullanılmıştır. Güncel yapıda bu uluslararası tanınırlık mekanizmaları Global Accreditation Cooperation Incorporated çatısı altında yeniden yapılandırılmaktadır.
Uluslararası tanınırlığın temel amacı şudur: Bir ülkede yapılan geçerli bir deney, kalibrasyon, muayene veya belgelendirme sonucunun başka ülkelerde tekrar işlem yapılmadan kabul edilmesini kolaylaştırmak.
Bu yaklaşım “bir kez test et, her yerde kabul gör” prensibini destekler. Özellikle ihracat, uluslararası ticaret, teknik mevzuat ve tedarik zinciri yönetimi açısından akreditasyonun önemi buradan gelir.
Akreditasyon Markası Nasıl Kullanılır?
Akreditasyon markası, yalnızca ilgili akreditasyon kapsamı içinde düzenlenen rapor ve sertifikalarda kullanılmalıdır. Kapsam dışında yapılan hizmetlerde akreditasyon markası kullanılması teknik ve etik açıdan yanlıştır.
Bir kalibrasyon sertifikasında akreditasyon markası varsa, bu sertifikanın ilgili ölçüm alanı ve aralık için akreditasyon kapsamında düzenlenmiş olması gerekir. Eğer cihaz veya aralık kapsam dışındaysa, sertifika izlenebilir olabilir; fakat akredite sertifika olarak sunulmamalıdır.
Akreditasyon markası kullanımında dikkat edilmesi gereken temel kurallar şunlardır:
Sadece kapsam içindeki hizmetlerde kullanılmalıdır.
Kapsam dışı sonuçlar akredite gibi gösterilmemelidir.
Sertifikada hangi sonuçların akredite olduğu açık olmalıdır.
Akreditasyon markası yanıltıcı şekilde kullanılmamalıdır.
Müşteri, akredite ve izlenebilir hizmet ayrımı konusunda bilgilendirilmelidir.
Bu kurallar, akreditasyon sisteminin güvenilirliğini korumak açısından kritiktir.
Akreditasyon Denetimlerinde Nelere Bakılır?
Akreditasyon denetimleri yalnızca evrak kontrolü değildir. Teknik yeterlilik, uygulama disiplini ve sonuç üretme kabiliyeti birlikte değerlendirilir.
Kalibrasyon laboratuvarı özelinde denetimlerde şu başlıklar incelenebilir:
Personel yetkinliği
Referans cihazların uygunluğu
Referans cihazların izlenebilirliği
Kalibrasyon metotları
Belirsizlik bütçeleri
Çevre şartları
Cihaz bakım ve ara kontrol kayıtları
Sertifika formatı
Karar kuralı uygulaması
Uygunluk beyanları
Şikayet ve itiraz süreçleri
İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi
Risk ve fırsat değerlendirmeleri
Tarafsızlık analizi
Gizlilik uygulamaları
Kayıtların bütünlüğü
Bu değerlendirmeler sayesinde laboratuvarın yalnızca cihazlara sahip olup olmadığı değil, bu cihazlarla güvenilir ve geçerli sonuç üretip üretmediği anlaşılır.
Akreditasyonun Kalibrasyon Sektöründeki Önemi
Kalibrasyon sektöründe akreditasyon, ölçüm güvenilirliğinin resmi altyapısını oluşturur. Çünkü kalibrasyon sertifikaları birçok sektörde denetim, üretim, kalite kontrol ve uygunluk kararları için kullanılır.
Akredite kalibrasyonun önemi şu alanlarda öne çıkar:
Ölçüm sonuçlarının teknik güvenilirliği
Uluslararası geçerlilik
Denetimlerde kabul kolaylığı
Müşteri güveni
Ölçüm belirsizliğinin şeffaf raporlanması
İzlenebilirlik zincirinin doğrulanması
Karar kuralının teknik olarak tanımlanması
Laboratuvar yeterliliğinin bağımsız değerlendirilmesi
Ancak burada tekrar vurgulanması gereken nokta şudur: Akredite kalibrasyon ifadesi yalnızca kapsam dahilindeki hizmetler için kullanılmalıdır. Bir laboratuvarın akredite olması, yaptığı tüm kalibrasyonların akredite olduğu anlamına gelmez.
Tetamet Kalibrasyon Merkezi Açısından Akreditasyonun Önemi
Tetamet Kalibrasyon Merkezi gibi kalibrasyon hizmeti sunan kuruluşlar için akreditasyon, müşteri güveni ve teknik yeterlilik açısından önemli bir değerdir. Kalibrasyon hizmetlerinde müşteriler yalnızca cihazlarının kontrol edilmesini değil, sonuçların denetimlerde kabul edilebilir, izlenebilir ve teknik olarak savunulabilir olmasını bekler.
Bu nedenle akreditasyon kapsamı, müşteri talebiyle doğrudan ilişkilidir. Müşteri akredite kalibrasyon talep ediyorsa, ilgili cihazın ve ölçüm aralığının güncel akreditasyon kapsamı içinde olup olmadığı kontrol edilmelidir. Kapsam dahilindeki cihazlarda akredite kalibrasyon, kapsam dışındaki cihazlarda ise izlenebilir kalibrasyon veya teknik doğrulama hizmeti sunulabilir.
Tetamet Kalibrasyon Merkezi’nin hizmetlerinde doğru yaklaşım; akreditasyon iddialarını yalnızca güncel kapsamla uyumlu şekilde kullanmak, müşteriye akredite/izlenebilir ayrımını açık anlatmak ve her cihaz için ölçüm aralığı ile belirsizlik bilgisini net şekilde değerlendirmektir.
Akreditasyon Hakkında Sık Yapılan Yanlışlar
Akreditasyon konusunda en sık yapılan hatalar şunlardır:
Akreditasyonu kalite belgesi sanmak
Akreditasyon ile sertifikasyonu karıştırmak
Akredite kuruluşun tüm hizmetlerinin akredite olduğunu düşünmek
Akreditasyon kapsamını kontrol etmemek
İzlenebilir kalibrasyonu akredite kalibrasyon gibi sunmak
Akreditasyon markasını kapsam dışı sertifikalarda kullanmak
CMC değerini dikkate almamak
Karar kuralı ve ölçüm belirsizliğini göz ardı etmek
Sadece belgeye bakıp teknik yeterliliği değerlendirmemek
Bu hatalar, hem müşteri tarafında yanlış beklenti oluşturur hem de hizmet sunan kuruluş açısından güven kaybına neden olabilir. Akreditasyonun doğru anlaşılması, laboratuvar ve müşteri arasındaki teknik iletişimi güçlendirir.
Sonuç
Akreditasyon, uygunluk değerlendirme kuruluşlarının belirli faaliyetleri tarafsız, teknik olarak yeterli ve uluslararası kabul gören standartlara uygun şekilde gerçekleştirebildiğini gösteren bağımsız bir tanıma sistemidir. Kalibrasyon ve deney laboratuvarları açısından akreditasyon, ölçüm sonuçlarının güvenilirliğini, izlenebilirliğini ve teknik geçerliliğini destekleyen en önemli yapılardan biridir.
Akademik açıdan akreditasyon; yalnızca bir belge değil, teknik yeterlilik, tarafsızlık, ölçüm izlenebilirliği, metot geçerliliği, belirsizlik hesabı, karar kuralı, kapsam yönetimi ve uluslararası tanınırlık kavramlarının birlikte değerlendirildiği kurumsal bir güven mekanizmasıdır.
Bu nedenle akreditasyon değerlendirilirken yalnızca “akredite” ifadesine değil, hangi cihazın, hangi ölçüm aralığının, hangi metotla ve hangi belirsizlik değeriyle kapsamda olduğuna bakılmalıdır. Akreditasyonun gerçek değeri, kapsamın doğru anlaşılması ve sonuçların teknik olarak güvenilir şekilde kullanılmasıyla ortaya çıkar.
Sık Sorulan Sorular
Akreditasyon nedir?
Akreditasyon, bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun belirli faaliyetleri teknik olarak yeterli, tarafsız ve tanımlı standartlara uygun şekilde yapabildiğinin bağımsız bir akreditasyon kurumu tarafından resmi olarak tanınmasıdır.
Akreditasyon ile sertifikasyon aynı şey midir?
Hayır. Sertifikasyon; ürün, hizmet, sistem veya kişinin belirli şartlara uygunluğunu belgelendirir. Akreditasyon ise bu belgelendirme, deney, muayene veya kalibrasyon faaliyetlerini yapan kuruluşun yeterliliğini değerlendirir.
Akredite laboratuvar ne demektir?
Akredite laboratuvar, belirli deney veya kalibrasyon faaliyetleri için ISO/IEC 17025 gibi ilgili standartlara göre teknik yeterliliği bağımsız akreditasyon kurumu tarafından değerlendirilmiş laboratuvardır.
Akreditasyon kapsamı neden önemlidir?
Çünkü akreditasyon tüm hizmetleri otomatik olarak kapsamaz. Hangi cihaz, ölçüm aralığı, metot ve belirsizlik değerinin akredite olduğu kapsam belgesinde yer alır.
Akredite kalibrasyon ile izlenebilir kalibrasyon farkı nedir?
Akredite kalibrasyon, ilgili cihaz ve ölçüm aralığının akreditasyon kapsamında olması durumunda yapılır. İzlenebilir kalibrasyonda ölçüm sonucu referans zincirine bağlıdır; ancak hizmet akreditasyon kapsamı dışında olabilir.
ISO/IEC 17025 nedir?
ISO/IEC 17025, deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının teknik yeterlilik, tarafsızlık ve geçerli sonuç üretme kabiliyetini tanımlayan uluslararası standarttır.
ISO/IEC 17011 nedir?
ISO/IEC 17011, uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite eden akreditasyon kurumlarının yeterlilik, tarafsızlık ve tutarlı çalışma şartlarını tanımlayan standarttır.
CMC nedir?
CMC, kalibrasyon ve ölçüm kabiliyeti anlamına gelir. Laboratuvarın belirli bir ölçüm alanında sağlayabildiği en iyi ölçüm belirsizliği seviyesini ifade eder.
Akreditasyon uluslararası geçerlilik sağlar mı?
Akreditasyon, uluslararası tanınırlık düzenlemeleri sayesinde deney, kalibrasyon, muayene ve belgelendirme sonuçlarının farklı ülkelerde kabulünü kolaylaştırır. Ancak geçerlilik her zaman kapsam, akreditasyon kurumu ve tanınırlık düzenlemeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Akreditasyon markası her sertifikada kullanılabilir mi?
Hayır. Akreditasyon markası yalnızca ilgili akreditasyon kapsamı içinde düzenlenen rapor veya sertifikalarda kullanılmalıdır. Kapsam dışı hizmetlerde kullanılması yanıltıcıdır.
İletişim
Akredite veya izlenebilir kalibrasyon hizmeti almak, cihazlarınızın hangi kapsamda değerlendirilebileceğini öğrenmek veya akreditasyon kapsamı hakkında teknik bilgi almak istiyorsanız, cihaz listenizi Tetamet Kalibrasyon Merkezi’ne ileterek detaylı değerlendirme ve teklif talep edebilirsiniz.