Kütle Kalibrasyonu Hizmeti
Kütle kalibrasyonu; terazilerin ara kontrollerinde, laboratuvar ölçümlerinde, üretim proseslerinde ve kalite kontrol çalışmalarında kullanılan standart ağırlıkların ölçüm değerlerini belirlemek için uygulanan teknik kalibrasyon hizmetidir. Tetamet Kalibrasyon Merkezi, Samsun merkezli yapısıyla Türkiye genelinde E2, F1, F2, M1, M2 ve M3 sınıfı kütleler için akredite ve izlenebilir kalibrasyon hizmetleri sunar.
Kütle kalibrasyonu neyi belirler?
Kütle kalibrasyonu, standart ağırlıkların ve kütle setlerinin referans kütlelerle karşılaştırılması sonucunda ölçüm değerlerinin belirlenmesini sağlar. Bu işlem; terazi ara kontrolleri, kalite kontrol kayıtları, laboratuvar ölçümleri ve üretim proseslerinde kullanılan ağırlıkların ölçüm performansının izlenmesine yardımcı olur.
Hızlı kapsam özeti
- Standart ağırlıklar
- Kütle setleri
- Terazi kontrol kütleleri
- E2, F1, F2, M1, M2 ve M3 sınıfları
Tetamet Kalibrasyon Kütle Kalibrasyonu Hizmetleri
Kütle kalibrasyonu, terazilerin ve tartım sistemlerinin güvenilirliğini destekleyen temel metroloji uygulamalarından biridir. Standart ağırlıklar, kütle setleri ve kontrol kütleleri; terazilerin ara kontrollerinde, ölçüm doğrulamalarında, laboratuvar çalışmalarında ve üretim kalite süreçlerinde kullanılır.
Kütlelerin yüzey durumu, muhafaza koşulları, kullanım sıklığı ve taşınma biçimi ölçüm sonuçlarını etkileyebilir. Kalibrasyon işlemi kütleyi ayarlamak değildir. Kütle kalibrasyonu; ölçüm değerinin uygun referans kütlelerle karşılaştırılması, sapmanın belirlenmesi ve ölçüm belirsizliğinin raporlanmasıdır.
Kütle Kalibrasyonunda Kullanılan Standartlar ve Kalibrasyon Metotları
| Cihaz | Kullanılan Standart / Kılavuz | Kalibrasyon Metodu |
|---|---|---|
| E2 Sınıfı Kütle | OIML R111-1, ISO/IEC 17025 | Referans kütlelerle karşılaştırmalı tartım yapılır. |
| F1 Sınıfı Kütle | OIML R111-1, ISO/IEC 17025 | Daha üst sınıf referans kütle ile karşılaştırma yapılır; sapma ve belirsizlik hesaplanır. |
| F2 Sınıfı Kütle | OIML R111-1, ISO/IEC 17025 | Karşılaştırmalı tartım yöntemiyle gerçek kütle değeri belirlenir. |
| M1 Sınıfı Kütle | OIML R111-1, ISO/IEC 17025 | Uygun referans kütle ve tartım sistemiyle nominal değer doğrulanır. |
| M2 Sınıfı Kütle | OIML R111-1, ISO/IEC 17025 | Kütle anma değerine göre uygun referanslarla karşılaştırmalı tartım yapılır. |
| M3 Sınıfı Kütle | OIML R111-1, ISO/IEC 17025 | Endüstriyel kullanım amacına göre karşılaştırmalı tartım uygulanır. |
Kütle Kalibrasyonu Kapsamındaki Kütleler
Kütle Kalibrasyonu Ölçüm Aralıkları ve Belirsizlikler
| Cihaz | Ölçüm Aralığı | Belirsizlik | Durum |
|---|---|---|---|
| E2 Sınıfı Kütle | Kütle anma değerine göre | Kütle sınıfı ve anma değerine göre belirlenir. | İzlenebilir |
| F1 Sınıfı Kütle | 1 mg 1 g 10 mg 10 g 100 mg 100 g 1000 g / 1 kg 2 mg 2 g 20 mg 20 g 200 mg 200 g 2000 g / 2 kg 5 mg 5 g 50 mg 50 g 500 mg 500 g 5000 g / 5 kg | 0,02 mg 0,01 mg 0,03 mg 0,01 mg 0,10 mg 0,01 mg 2,29 mg 0,02 mg 0,01 mg 0,04 mg 0,01 mg 0,15 mg 0,01 mg 8,30 mg 0,02 mg 0,01 mg 0,05 mg 0,01 mg 0,71 mg 0,01 mg 12,95 mg | Akredite |
| F2 Sınıfı Kütle | 1 mg 1 g 10 mg 10 g 100 mg 100 g 1000 g / 1 kg 10000 g / 10 kg 2 mg 2 g 20 mg 20 g 200 mg 200 g 2000 g / 2 kg 20000 g / 20 kg 5 mg 50 mg 50 g 500 mg 500 g 5000 g / 5 kg 50000 g / 50 kg | 0,04 mg 0,01 mg 0,09 mg 0,07 mg 0,23 mg 0,02 mg 2,28 mg 73,96 mg 0,07 mg 0,01 mg 0,11 mg 0,02 mg 0,44 mg 0,03 mg 8,30 mg 82,96 mg 0,07 mg 0,13 mg 0,02 mg 1,30 mg 0,03 mg 12,95 mg 410,83 mg | Akredite |
| M1 Sınıfı Kütle | 1 mg 1 g 1 mg - 5 mg 10 mg 10 g 10 kg 100 mg 100 g 2 mg 2 g 20 mg 20 g 20 kg 200 mg 200 g 5 mg 5 g 50 mg 50 g 50 kg 500 mg 500 g | 0,12 mg 6,30 mg 0,03 mg 0,24 mg 94,40 mg 0,03 mg 0,63 mg 0,09 mg 0,16 mg 13,70 mg 0,32 mg 136,90 mg 0,04 mg 1,20 mg 0,08 mg 0,20 mg 32 mg 0,4 mg 410,90 mg / kaynakta “g” yazımı doğrulanmalıdır 0,05 mg 3,20 mg 0,1 mg | Akredite |
| M2 Sınıfı Kütle | 1 mg 1 g 10 mg 10 g 100 mg 100 g 2 mg 2 g 20 mg 20 g 200 mg 200 g 5 mg 5 g 50 mg 500 mg 500 g | 0,40 mg 19,29 mg 0,77 mg 205,28 mg 1,93 mg 0,20 mg 0,47 mg 39,20 mg 1,0 mg 391,86 mg 3,86 mg 0,23 mg 0,62 mg 96,62 mg 1,20 mg 9,67 mg 0,31 mg | Akredite |
| M3 Sınıfı Kütle | Kütle anma değerine göre | Kütle sınıfı ve anma değerine göre belirlenir. | İzlenebilir |
Kütle Kalibrasyonu Nedir?
Kütle kalibrasyonu; standart ağırlıkların, kütle setlerinin veya terazi kontrol kütlelerinin referans kütlelerle karşılaştırılarak ölçüm değerlerinin belirlenmesi işlemidir. Kalibrasyon sonucunda nominal değer, ölçülen değer, sapma ve ölçüm belirsizliği raporlanır.
Uluslararası Birimler Sistemi'nde kilogram, kütlenin SI temel birimidir. Kütle kalibrasyonu; kilogram ve alt katlarıyla ifade edilen ölçümlerin izlenebilirliğini destekler. OIML R 111-1, E1, E2, F1, F2, M1, M1-2, M2, M2-3 ve M3 sınıfı kütleler için metrolojik ve teknik gereklilikleri tanımlar.
ISO/IEC 17025 ise deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yetkinliği, tarafsızlığı ve tutarlı çalışması için kullanılan uluslararası standarttır. Kütle kalibrasyonu hizmetinde kullanılan referanslar, tartım sistemleri, çevre şartları ve ölçüm belirsizliği bileşenleri teknik olarak değerlendirilir.
Kütle Kalibrasyonu Neden Önemlidir?
Terazi ve tartım sistemlerinin kontrolünde kullanılan standart ağırlıkların güvenilir olması gerekir. Kontrol kütlesinin ölçüm değeri güvenilir değilse, terazi ara kontrolü veya tartım doğrulaması da güvenilir olmaz.
Kütle kalibrasyonu; gıda, ilaç, kimya, kuyumculuk, üretim, laboratuvar ve kalite kontrol süreçlerinde tartım sonuçlarının güvenilirliğini destekler. Düzenli kalibrasyon, standart ağırlıkların performansının izlenmesini ve ölçüm zincirinin sürdürülebilir biçimde yönetilmesini sağlar.
- Terazi ara kontrollerinin güvenilirliğini destekler.
- Standart ağırlıkların ölçüm değerlerini belgelendirir.
- Tartım sonuçlarında metrolojik izlenebilirlik oluşturur.
- Kütle setlerinin performansını zaman içinde takip etmeyi sağlar.
- Laboratuvar ve kalite yönetimi kayıtlarını güçlendirir.
- Üretim ve analiz süreçlerinde ölçüm güvenilirliğini artırır.
Kütle Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?
Kütle kalibrasyonu; kütlenin sınıfına, nominal değerine, kullanım amacına ve hedeflenen ölçüm belirsizliğine göre planlanır.
Kütle Bilgileri Kayıt Altına Alınır
Kütlenin sınıfı, nominal değeri, seri numarası, takım bilgisi, muhafaza kutusu, fiziksel durumu ve kullanım amacı kayıt altına alınır.
Uygun Referans Kütle Seçilir
Kalibrasyonda kullanılacak referans kütle, kalibre edilen ağırlığın sınıfına ve nominal değerine uygun olarak seçilir.
Karşılaştırmalı Tartım Yapılır
Kalibre edilecek kütle, referans kütleyle uygun terazi veya kütle karşılaştırıcısı üzerinde karşılaştırılır. Ölçüm tekrarları kayıt altına alınır.
Çevre Şartları Değerlendirilir
Sıcaklık, bağıl nem ve ölçüm ortamıyla ilişkili şartlar izlenir. Ölçüm prosesine etki eden çevresel bileşenler değerlendirilir.
Ölçüm Belirsizliği Hesaplanır
Referans kütle belirsizliği, tartım tekrarlanabilirliği, tartım sisteminin çözünürlüğü ve metot bileşenleri dikkate alınarak ölçüm belirsizliği hesaplanır.
Kalibrasyon Sertifikası Düzenlenir
Nominal değer, ölçülen değer, sapma, ölçüm belirsizliği, kullanılan referanslar ve çevre şartları kalibrasyon sertifikasında sunulur.
Akredite ve İzlenebilir Kütle Kalibrasyonu Arasındaki Fark
Akredite kütle kalibrasyonu, ilgili kütle sınıfı ve anma değerinin laboratuvarın akreditasyon kapsamı içinde yer aldığı durumlarda sunulan hizmettir. İzlenebilir kütle kalibrasyonu ise izlenebilir referanslara dayalı olarak gerçekleştirilen teknik kalibrasyon hizmetidir.
F1, F2, M1 ve M2 sınıfı kütleler tabloda belirtilen ölçüm aralıklarında akredite olarak sunulur. E2 ve M3 sınıfı kütleler tabloda izlenebilir olarak yer alır.
Kütle Kalibrasyonu Kimler İçin Gereklidir?
- Kalibrasyon laboratuvarları
- Deney ve analiz laboratuvarları
- Gıda laboratuvarları
- İlaç ve kozmetik üretim tesisleri
- Kimya laboratuvarları
- Kuyumculuk ve değerli metal işletmeleri
- Üretim ve kalite kontrol birimleri
- Terazi kullanan teknik servisler
- Üniversite ve Ar-Ge laboratuvarları
- Akredite laboratuvarlar
Kütle Kalibrasyonu Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?
Kütle kalibrasyonu periyodu; kütlenin sınıfına, kullanım sıklığına, muhafaza koşullarına, taşınma durumuna, geçmiş kalibrasyon sonuçlarına ve kurum prosedürlerine göre belirlenir. Birçok laboratuvar standart ağırlıklarını yılda bir kez kalibre ettirir. Yoğun kullanılan veya farklı sahalara taşınan kütlelerde daha kısa periyotlar tercih edilebilir.
Samsun Merkezli Türkiye Geneli Kütle Kalibrasyonu Hizmeti
Tetamet Kalibrasyon Merkezi, Samsun merkezli yapısıyla Türkiye genelindeki laboratuvarlar, üretim tesisleri, kalite kontrol birimleri ve terazi kullanıcıları için kütle kalibrasyonu hizmeti sunar. E2, F1, F2, M1, M2 ve M3 sınıfı standart ağırlıklarınız ile kütle setlerinizi paylaşarak teklif talep edebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kütle kalibrasyonu nedir?
Kütle kalibrasyonu, standart ağırlıkların referans kütlelerle karşılaştırılarak gerçek kütle değerinin, sapmasının ve ölçüm belirsizliğinin belirlenmesidir.
F1 sınıfı kütle kalibrasyonu akredite midir?
F1 sınıfı kütleler tabloda belirtilen anma değerleri ve belirsizlikler kapsamında akredite olarak kalibre edilir.
F2 sınıfı kütleler hangi amaçla kullanılır?
F2 sınıfı kütleler terazilerin kontrolünde, kalite süreçlerinde ve daha düşük sınıftaki kütlelerin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
E2 sınıfı kütle kalibrasyonu izlenebilir olarak yapılabilir mi?
Evet. E2 sınıfı kütle kalibrasyonu tabloda izlenebilir olarak belirtilmiştir.
M1 ve M2 sınıfı kütle kalibrasyonu neden yapılır?
M1 ve M2 sınıfı kütleler terazilerin kontrolünde ve endüstriyel tartım süreçlerinde kullanılır. Kalibrasyon, kütlelerin ölçüm performansını belgelemek için yapılır.
Kütle kalibrasyon sertifikasında hangi bilgiler bulunur?
Kalibrasyon sertifikasında kütle sınıfı, nominal değer, ölçülen değer, sapma, ölçüm belirsizliği, kullanılan referanslar ve çevre şartları yer alır.
Kütleler nasıl muhafaza edilmelidir?
Kütleler temiz, kuru, darbeye karşı korumalı ve uygun muhafaza kutusunda saklanmalıdır. Hassas sınıftaki kütleler uygun pens veya eldivenle tutulmalıdır.
Kütle Kalibrasyonu İçin Hızlı Teklif Alın
E2, F1, F2, M1, M2 ve M3 sınıfı standart ağırlıklarınız ve kütle setleriniz için akredite veya izlenebilir kütle kalibrasyonu hizmeti talep edebilirsiniz.
Kütle Kalibrasyonu İçin Teknik Kaynaklar
- OIML R 111-1:2004 — Kütle sınıfları için metrolojik ve teknik gereklilikler.
- OIML R 111-1:2004 / Amendment:2025 — OIML R 111-1 için yayımlanan güncel değişiklik dokümanı.
- ISO/IEC 17025:2017 — Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterliliği için genel şartlar.
- BIPM Kilogram — Kütlenin SI temel birimi kilogram hakkında resmî kaynak.