Sıcaklık Kalibrasyonu

Sıcaklık Kalibrasyonu Nedir?

Sıcaklık kalibrasyonu, sıcaklık ölçen veya sıcaklık oluşturan cihazların değerlerinin izlenebilir referanslarla karşılaştırılmasıdır. Uygulama; temaslı sıcaklık sensörleri, cam termometreler, dijital termometreler, yüzey probları, infrared termometreler, termal kameralar, blok kalibratörler ve sıcaklık kontrollü hacimler için farklı yöntemlerle yapılır.

Örneğin Pt100 sensörü referans sıcaklık banyosu veya blok kalibratör içinde kontrol edilebilir. Isıl çiftlerde belirli sıcaklık noktalarında milivolt/sıcaklık ilişkisi değerlendirilir. Buzdolabı, aşı dolabı, kan saklama dolabı, etüv, otoklav ve inkübasyon odalarında ise yalnızca gösterge değeri değil; hacim içindeki sıcaklık dağılımı ve kararlılık da değerlendirilebilir.

Blok kalibratörlerin kalibrasyonu için EURAMET cg-13 rehberi, ölçüm bölgesindeki sıcaklığın ulusal standartlara izlenebilir standart termometre ile belirlendiğini ve kalibrasyon noktalarının müşteriyle tanımlanması gerektiğini açıklar. Sıcaklık ve/veya nem kontrollü hacimler için EURAMET cg-20 rehberi ise kabin göstergesi ile kabin içinde ölçülen değerler arasındaki sapmanın belirlenmesini temel yaklaşım olarak tanımlar.

Sıcaklık Kalibrasyonu Neden Önemlidir?

Sıcaklık ölçümündeki küçük sapmalar bile birçok sektörde ciddi kalite sorunlarına yol açabilir. Gıda üretiminde hatalı sıcaklık takibi ürün güvenliğini etkileyebilir. İlaç ve medikal ürün depolarında yanlış sıcaklık ölçümü ürün stabilitesi için risk oluşturabilir. Kaynak elektrotlarının kurutulmasında kullanılan fırınların doğru çalışmaması kaynak kalitesini etkileyebilir. Otoklav, etüv ve inkübatör gibi cihazlarda sıcaklık hatası sterilizasyon, kurutma veya inkübasyon süreçlerini doğrudan etkileyebilir.

Düzenli sıcaklık kalibrasyonu sayesinde:

• Sıcaklık ölçüm cihazlarının doğruluğu kontrol edilir.
• Proses ve depolama şartları güvenilir şekilde izlenir.
• Kalite yönetim sistemi kayıtları desteklenir.
• Denetimlerde sunulabilir teknik kayıt oluşturulur.
• Cihazların zaman içindeki sapma eğilimi takip edilir.
• Uygunluk değerlendirmesi teknik veriye dayalı yapılır.
• Hatalı sıcaklık ölçümünden kaynaklanan kalite riskleri azaltılır.

Sıcaklık Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?

Sıcaklık kalibrasyonu, cihazın tipine ve kullanım amacına göre farklı yöntemlerle yapılır. Genel süreç aşağıdaki adımlardan oluşur:

1. Cihaz Bilgilerinin Kontrol Edilmesi

Kalibrasyon öncesinde cihazın adı, marka-model bilgisi, seri numarası, ölçüm aralığı, çözünürlüğü, sensör tipi, prob yapısı ve kullanım amacı kontrol edilir. Cihazın fiziksel durumu, ekranı, probu, kablosu, bağlantı noktaları ve ölçüm yüzeyi incelenir.

2. Uygun Referans Sistem Seçimi

Kalibrasyonda referans termometre, referans Pt100, referans ısıl çift, sıvı banyo, kuru blok kalibratör, sıcaklık kontrollü hacim, yüzey sıcaklık standardı veya infrared referans kaynak kullanılabilir. Referans cihazların izlenebilirliği geçerli olmalı ve kalibre edilecek cihazın doğruluk ihtiyacına uygun olmalıdır.

3. Ölçüm Noktalarının Belirlenmesi

Ölçüm noktaları cihazın kullanım aralığına, proses şartlarına, üretici teknik dokümanına ve müşteri talebine göre belirlenir. Örneğin buzdolabı ve aşı dolaplarında düşük sıcaklık aralıkları; etüv ve kül fırınlarında yüksek sıcaklık aralıkları; Pt100 ve ısıl çiftlerde kullanım sıcaklık noktaları seçilebilir.

4. Stabilizasyon Süresinin Beklenmesi

Sıcaklık ölçümlerinde cihazın ve referans sistemin kararlı hale gelmesi gerekir. Stabilizasyon süresi, sensör tipi, ortam şartları, prob çapı, daldırma derinliği ve sıcaklık noktasına göre değişebilir. Bu aşama ölçüm güvenilirliği açısından kritiktir.

5. Ölçümlerin Alınması

Referans değer ve cihaz göstergesi belirlenen noktalarda kaydedilir. Sıcaklık kontrollü hacimlerde birden fazla noktadan veri alınarak homojenlik, kararlılık ve gösterge sapması değerlendirilebilir.

6. Sonuçların Değerlendirilmesi

Ölçüm sonuçları hata, sapma, ölçüm belirsizliği ve cihaz toleransı açısından değerlendirilir. Uygunluk beyanı isteniyorsa karar kuralı önceden belirlenmelidir.

7. Kalibrasyon Sertifikasının Düzenlenmesi

Kalibrasyon sonunda cihaz bilgileri, kullanılan referanslar, çevre şartları, ölçüm noktaları, referans değerler, cihaz göstergesi, hata değeri, ölçüm belirsizliği ve izlenebilirlik bilgileri sertifikada sunulur.

Hangi Cihazlar İçin Sıcaklık Kalibrasyonu Yapılır?

Tetamet Kalibrasyon; blok kalibratör, sıcaklık kalibratörü, analog termometre, dijital termometre, Pt100, ısıl çift, yüzey probu, yüzey termometresi, infrared termometre, termal kamera, sıcaklık transmitteri, data logger, etüv, kül fırını, buzdolabı, aşı dolabı, kan saklama dolabı, otoklav, su banyosu, inkübasyon odası, soğuk hava deposu, frigorifik araç, termostat, oda termometresi, parafin kazanı, radyan ısıtıcı ve küvöz gibi cihazlar için sıcaklık kalibrasyonu hizmeti sunar.

Cihazın akredite kapsamda kalibre edilip edilemeyeceği; cihaz tipi, ölçüm aralığı, belirsizlik ve güncel akreditasyon kapsamına göre doğrulanmalıdır.

Kimler İçin Gereklidir?

Sıcaklık kalibrasyonu özellikle şu kurum ve işletmeler için gereklidir:

• Gıda üretim ve depolama tesisleri
• İlaç ve medikal ürün depoları
• Hastane ve klinikler
• Laboratuvarlar
• Tekstil test laboratuvarları
• Kaynak ve elektrot kurutma alanları
• Sterilizasyon birimleri
• Soğuk zincir ve lojistik firmaları
• Otomotiv ve üretim tesisleri
• Kalite kontrol birimleri
• Ar-Ge laboratuvarları
• Isıl işlem ve proses tesisleri

Sıcaklık Kalibrasyonunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sıcaklık kalibrasyonunda cihazın kullanım amacı ve ölçüm noktaları doğru belirlenmelidir. Aynı cihaz tipi farklı uygulamalarda farklı doğruluk ihtiyacı doğurabilir. Örneğin bir oda termometresi ile otoklav veya kül fırınının sıcaklık kontrol ihtiyacı aynı değildir.

Dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar:

• Cihazın ölçüm aralığı doğru bildirilmelidir.
• Prob tipi ve sensör yapısı paylaşılmalıdır.
• Sıcaklık kontrollü hacimlerde ölçüm noktası sayısı belirlenmelidir.
• Cihazın kullanım sıcaklığına uygun noktalar seçilmelidir.
• Daldırmalı problarda daldırma derinliği dikkate alınmalıdır.
• Infrared termometrelerde emissivite ve hedef mesafesi değerlendirilmelidir.
• Termal kameralarda ölçüm mesafesi, ortam şartları ve hedef kaynak önemlidir.
• Sertifikada ölçüm belirsizliği yer almalıdır.
• Akredite kapsam cihaz ve ölçüm aralığına göre doğrulanmalıdır.

Tetamet Kalibrasyon ile Sıcaklık Kalibrasyonu

Tetamet Kalibrasyon, sıcaklık ölçüm cihazları ve sıcaklık kontrollü ekipmanlar için akredite kalibrasyon hizmeti sunar. Termometre, Pt100, ısıl çift, sıcaklık transmitteri, data logger, blok kalibratör, etüv, buzdolabı, aşı dolabı, kan saklama dolabı, otoklav, kül fırını ve benzeri cihazlarınız için cihaz listenizi paylaşarak hızlı teklif alabilirsiniz.