Kütle kalibrasyonu, bir kütle standardının değerini uygun referans standartlarla karşılaştırarak sapma ve ölçüm belirsizliğiyle birlikte belirleme işlemidir. TETAMET Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi; üretim tesisleri, laboratuvarlar, kalite kontrol birimleri, teknik servisler ve ölçüm altyapısı kullanan sanayi kuruluşları için kütle kalibrasyonu hizmeti sunar.

F1 ve M1 sınıfı kütle kalibrasyonu taleplerinde kütlenin nominal değeri, sınıfı, adedi, fiziksel yapısı ve kullanım amacı birlikte değerlendirilir. Samsun merkezli TETAMET, Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere Türkiye genelindeki işletmelerden gelen talepleri kabul eder. Hizmet kapsamını ve teklif koşullarını öğrenmek için kütle listenizi info@kalibrasyon.net adresine gönderebilir veya +90 362 439 2 333 numarasından iletişime geçebilirsiniz.

Kütle Kalibrasyonu Nedir?

Kütle kalibrasyonu; kontrol edilen kütlenin değeri ile daha yüksek metrolojik özelliklere sahip referans kütle standardından elde edilen değer arasında ölçülebilir bir ilişki kurar. İşlem sonucunda kütlenin nominal değerden sapması ve bu sonuca eşlik eden ölçüm belirsizliği belirlenebilir.

Kalibrasyon, bir kütlenin değerini fiziksel olarak değiştirmez ve otomatik olarak ayar veya onarım anlamına gelmez. Ayrıca kalibrasyon sonucu bulunması, kütlenin belirli bir sınıfa veya kullanım amacına koşulsuz olarak uygun olduğunu tek başına göstermez. Uygunluk değerlendirmesi yapılacaksa ilgili sınıf sınırları, kabul kriterleri ve karar kuralı ayrıca ele alınmalıdır.

F1 ve M1 Sınıfı Kütleler Arasındaki Fark Nedir?

F1 ve M1, kütle standartlarının metrolojik özelliklerini tanımlamak için kullanılan sınıflardandır. Bu sınıflar OIML R 111 tavsiye dokümanında yer alan sınıflandırma sistemiyle ilişkilidir. İzin verilen hata sınırları nominal değere ve sınıfa göre değiştiği için bütün kütleler için geçerli tek bir tolerans değeri bulunmaz.

F1 Sınıfı Kütle Kalibrasyonu

F1 sınıfı kütleler, M1 sınıfına göre daha dar hata sınırlarına tabi olan kütle standartlarıdır. Laboratuvar çalışmaları, hassas tartım uygulamaları, terazi kontrolleri ve daha düşük sınıftaki kütlelerin karşılaştırılması gibi alanlarda kullanılabilir. Uygun kullanım alanı; tartım cihazının çözünürlüğüne, hedeflenen belirsizliğe, proses toleransına ve kurumun kalite prosedürlerine göre belirlenmelidir.

F1 sınıfı kütle kalibrasyonu talep edilirken kütlenin nominal değeri, üretici bilgisi, mevcut sınıf işareti, seri numarası ve kullanım amacı paylaşılmalıdır. Bir kütlenin üzerinde F1 ibaresinin bulunması, mevcut metrolojik performansının her koşulda bu sınıfı karşıladığını göstermez. Kalibrasyon sonuçlarının ilgili kabul kriterleriyle değerlendirilmesi gerekir.

M1 Sınıfı Kütle Kalibrasyonu

M1 sınıfı kütleler; üretim, depo, saha, teknik servis ve genel endüstriyel tartım uygulamalarında yaygın olarak kullanılan çalışma standartları arasında yer alır. Terazilerin ara kontrollerinde veya işletme içi doğrulama faaliyetlerinde kullanılabilmeleri, ilgili terazinin kapasitesine, çözünürlüğüne ve kontrol amacına bağlıdır.

M1 sınıfı kütle kalibrasyonu, kütlenin gösterilen nominal değere göre sapmasının belirlenmesine yardımcı olur. Kalibrasyon sonucunun M1 sınıf sınırları içinde bulunup bulunmadığı değerlendirilecekse nominal değere karşılık gelen sınırların ve uygulanacak karar kuralının açık biçimde tanımlanması gerekir.

Hangi Kütle Standartları Kalibre Edilir?

Kütle kalibrasyonu genellikle tek parça kütle standartlarına ve takım hâlindeki kütle setlerine uygulanır. Hizmet planlanırken yalnızca sınıf bilgisi değil, kütlenin nominal değeri, malzemesi, geometrisi, ayar boşluğunun bulunup bulunmadığı, yüzey durumu ve taşınma koşulları da dikkate alınır.

Teklif talebinde aşağıdaki bilgilerin iletilmesi teknik değerlendirmenin daha hızlı yapılmasını sağlar:

• Kütlelerin nominal değerleri ve adetleri,
• F1, M1 veya belirtilmiş diğer sınıf bilgileri,
• Tekli kütle ya da kütle seti olup olmadığı,
• Üretici, model ve seri numarası gibi tanımlayıcı bilgiler,
• Kütlelerin kullanım amacı ve talep edilen değerlendirme,
• Varsa mevcut kalibrasyon sertifikaları.

Ölçüm aralığı ve talep edilen sınıfa ilişkin teknik kapsam, cihaz listesi üzerinden teyit edilmelidir. Kütlelerinizi göndermeden önce liste paylaşarak hizmet kapsamı, teslimat ve planlama hakkında bilgi alabilirsiniz.

Kütle Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?

Kalibrasyon öncesinde kütle standardı tanımlanır ve ölçümü etkileyebilecek fiziksel koşullar gözden geçirilir. Kirlenme, yüzey hasarı, korozyon, deformasyon veya eksik parça gibi durumlar sonuçların değerlendirilmesini etkileyebilir. Kütlelere çıplak elle temas edilmemesi ve uygun taşıma kutularının kullanılması, yüzeyin korunmasına yardımcı olur.

Ölçüm aşamasında test edilen kütle, uygun referans kütlelerle karşılaştırılır. Karşılaştırmalar seçilen yöntem doğrultusunda tekrarlanır; ölçüm sisteminin davranışı, çevre koşulları ve sonuca etki eden diğer bileşenler değerlendirilir. Kullanılan yönteme göre sonuç gerçek kütle veya konvansiyonel kütle üzerinden ifade edilebilir.

Ölçüm belirsizliği; referans standardın belirsizliği, karşılaştırmada kullanılan cihazın özellikleri, tekrarlanabilirlik ve çevresel etkiler gibi bileşenlerden oluşabilir. Belirsizlik, ölçülen sapmayla aynı kavram değildir: sapma kütlenin referans değere göre farkını, ölçüm belirsizliği ise bildirilen sonuca ilişkin nicel kuşku aralığını ifade eder.

Kütle Kalibrasyonu Neden Yapılır?

Kütle standartları, terazilerin ve tartım sistemlerinin performansını izlemek için kullanılır. Bu nedenle bir kütlede oluşan değişim, aynı standartla kontrol edilen çok sayıda tartım sonucunu etkileyebilir. Düzenli kalibrasyon, kütlenin zaman içindeki değişiminin takip edilmesini ve işletmenin ölçüm risklerini daha bilinçli yönetmesini destekler.

Kalibrasyon sonuçları özellikle şu amaçlarla kullanılabilir:

• Terazi ara kontrol ve doğrulama faaliyetlerine güvenilir girdi sağlamak,
• Üretim ve kalite kontrol ölçümlerinin izlenebilirliğini desteklemek,
• Kütle standardındaki sürüklenmeyi geçmiş sonuçlarla karşılaştırmak,
• Laboratuvar ve kalite yönetim sistemi kayıtlarını oluşturmak,
• Ürün kabulü ve proses kontrolünde kullanılan tartım altyapısını izlemek,
• Bakım veya uygunsuzluk araştırmalarında ölçüm verisi sağlamak.

Kalibrasyon Sonucunda Hangi Bilgiler Elde Edilir?

Kütle kalibrasyonunda temel sonuç, kütlenin referans standartla karşılaştırılmasıyla elde edilen ölçüm değeridir. Sonuçlar nominal değer, belirlenen kütle değeri, sapma ve ölçüm belirsizliği gibi bilgilerle raporlanabilir. Kullanılan yöntem, çevre koşulları ve metrolojik izlenebilirliğe ilişkin bilgiler de sertifikanın kapsamına göre yer alabilir.

Kalibrasyon sertifikası, kalite yöneticileri ve laboratuvar sorumlularının kütleyi amaçlanan kullanım açısından değerlendirmesine yardımcı olur. Ancak sertifika tek başına otomatik uygunluk anlamına gelmez. İşletmenin toleransları, tartım prosesinin gereklilikleri ve kabul kriterleri sonuçlarla birlikte incelenmelidir.

Kütle Kalibrasyonu ile Terazi Kalibrasyonu Aynı mıdır?

Hayır. Kütle kalibrasyonu, fiziksel kütle standartlarının değerini belirlemeye; terazi kalibrasyonu ise terazinin göstergesi ile uygulanan referans yükler arasındaki ilişkiyi incelemeye yöneliktir. Birbirleriyle bağlantılı olsalar da farklı kalibrasyon faaliyetleridir.

Terazi kontrollerinde kullanılacak kütlelerin seçimi; terazinin kapasitesi, bölüntü değeri, kullanım aralığı ve hedeflenen kontrol hassasiyetiyle uyumlu olmalıdır. Yalnızca kütlenin sınıfına bakarak bütün teraziler için uygun olduğu sonucuna varılmamalıdır.

Kütleler Ne Sıklıkla Kalibre Edilmelidir?

Kütle kalibrasyonu için bütün işletmelere ve tüm sınıflara uygulanabilecek sabit bir periyot yoktur. Periyot; kullanım sıklığı, kütlenin sınıfı, taşıma koşulları, yüzey hassasiyeti, geçmiş kalibrasyon sonuçları, üretici tavsiyeleri ve kullanım riskine göre belirlenebilir.

Sık taşınan, yoğun kullanılan veya zorlu çevre koşullarına maruz kalan kütlelerin daha yakından izlenmesi gerekebilir. Kalibrasyon sonuçlarındaki değişim eğiliminin kaydedilmesi, işletmenin risk temelli ve veriye dayalı bir periyot oluşturmasına yardımcı olur. Düşme, darbe, korozyon, kirlenme veya şüpheli ölçüm sonucu gibi durumlarda planlanan tarih beklenmeden değerlendirme yapılabilir.

Kimler İçin Uygundur?

Kütle kalibrasyonu; tartım sonuçlarını üretim, deney, ürün kabulü veya kalite kontrol kararlarında kullanan kuruluşlara yöneliktir. Üretim tesisleri, test ve analiz laboratuvarları, kalite kontrol birimleri, bakım departmanları, teknik servisler ve endüstriyel tartım ekipmanları kullanan işletmeler bu hizmetten yararlanabilir.

Kalibrasyon planlaması yapılırken kalite yöneticileri, bakım mühendisleri, teknik satın alma uzmanları ve laboratuvar sorumlularının ihtiyaçları birlikte ele alınabilir. Böylece yalnızca cihaz listesi değil, kütlelerin hangi süreçte ve hangi kabul kriteriyle kullanılacağı da netleştirilir.

Samsun ve Türkiye Geneli Kütle Kalibrasyonu

TETAMET Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi, Samsun'daki merkezinden Karadeniz Bölgesi ve Türkiye genelindeki işletmelere kütle kalibrasyonu hizmeti sunar. Gönderim planlamasından önce kütlelerin nominal değerlerini, sınıflarını ve adetlerini içeren bir liste paylaşmanız, teknik kapsam ve teklif sürecinin doğru yürütülmesini kolaylaştırır.

Taşıma sırasında kütlelerin birbirine temas etmemesi, uygun kutularında sabitlenmesi ve yüzeylerini etkileyebilecek koşullardan korunması önerilir. Özellikle F1 sınıfı kütlelerde taşıma ve elleçleme koşulları, kütlenin yüzey bütünlüğünün korunması açısından dikkatle yönetilmelidir.

Kütle Kalibrasyonu Teklifi Alın

F1 sınıfı kütle kalibrasyonu, M1 sınıfı kütle kalibrasyonu veya farklı kütle standartlarına ilişkin talebiniz için cihaz listenizi TETAMET'e iletin. Teknik kapsam, planlama ve teklif bilgisi için info@kalibrasyon.net adresine yazabilir ya da +90 362 439 2 333 numarasını arayabilirsiniz.