Boyutsal Kalibrasyon

Boyutsal kalibrasyon; uzunluk, çap, kalınlık, derinlik, yükseklik ve benzeri boyutsal büyüklükleri ölçen cihazların gösterdiği değerlerin referanslarla karşılaştırılmasıdır. TETAMET Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi, üretim tesisleri, laboratuvarlar, kalite kontrol birimleri, bakım departmanları ve teknik servisler için boyutsal kalibrasyon hizmeti sunar. Samsun merkezli hizmet yapısıyla Karadeniz Bölgesi’ndeki ve Türkiye genelindeki kuruluşların taleplerine yanıt verir.

Kumpas, mikrometre, komparatör ve çeşitli uzunluk ölçüm ekipmanları boyutsal kalibrasyon ihtiyacı bulunan cihazlar arasında yer alabilir. Hizmet kapsamı; cihazın türü, ölçüm aralığı, çözünürlüğü ve talep edilen ölçüm noktalarına göre değerlendirilir. Cihaz listenizi info@kalibrasyon.net adresine göndererek veya +90 362 439 2 333 numaralı telefondan TETAMET ile iletişime geçerek kapsam ve teklif bilgisi alabilirsiniz.

Boyutsal Kalibrasyon Nedir?

Boyutsal kalibrasyon, bir ölçüm cihazının gösterdiği değeri uygun referans değerlerle karşılaştırarak aradaki sapmayı ve ölçüm sonucuyla ilişkili belirsizliği belirleme işlemidir. Bu işlem, cihazın ölçümlerine ne ölçüde güvenilebileceğini anlamaya ve sonuçların kullanım amacına uygunluğunu değerlendirmeye yardımcı olur.

Kalibrasyon ile ayar aynı işlem değildir. Kalibrasyon cihazın mevcut ölçüm performansını ortaya koyar; cihazın otomatik olarak ayarlanması, onarılması veya kabul kriterlerini karşıladığının ilan edilmesi anlamına gelmez. Sonucun toleranslara uygunluğu, ürün şartları, teknik resimler, kurum prosedürleri veya ilgili kalite sistemi doğrultusunda ayrıca değerlendirilir.

Boyutsal Kalibrasyon Hangi Ölçümler İçin Kullanılır?

Boyutsal ölçüm, bir parçanın veya ürünün fiziksel ölçülerini belirlemek amacıyla yapılır. Bu ölçümler üretim kontrolünden giriş kalite kontrole, bakım faaliyetlerinden laboratuvar çalışmalarına kadar farklı süreçlerde kullanılır.

Boyutsal kalibrasyon ihtiyacı doğurabilen temel ölçüm türleri şunlardır:

• Dış, iç ve kademe ölçümleri
• Uzunluk ve yükseklik ölçümleri
• Çap ve kalınlık ölçümleri
• Derinlik ölçümleri
• Yer değiştirme ve karşılaştırmalı ölçümler
• Belirli geometrik özelliklerin kontrolünde kullanılan boyutsal ölçümler

Her cihaz aynı yöntemle veya aynı ölçüm noktalarında kalibre edilmez. Uygulanacak çalışma, cihazın yapısı ve kullanım amacı esas alınarak planlanır.

Hangi Cihazlar Boyutsal Kalibrasyona İhtiyaç Duyabilir?

Boyutsal büyüklükleri doğrudan ölçen veya bir referansla karşılaştıran cihazlar düzenli metrolojik kontrole ihtiyaç duyabilir. Kumpaslar, iç ve dış çap mikrometreleri, derinlik ölçerler, komparatörler, kalınlık ölçüm cihazları ve çeşitli uzunluk ölçüm ekipmanları bu grupta değerlendirilebilir.

Bununla birlikte bir cihaz adının listede bulunması, belirli modelin veya ölçüm aralığının otomatik olarak hizmet kapsamında olduğu anlamına gelmez. Teklif öncesinde cihazın markası, modeli, ölçüm aralığı, çözünürlüğü, adedi ve kullanım amacı paylaşılmalıdır. Bu bilgiler uygun yöntemin, ölçüm noktalarının ve hizmet planının oluşturulmasını kolaylaştırır.

Boyutsal Kalibrasyon Neden Yapılır?

Üretimde kullanılan bir ölçüm cihazındaki fark, parça kabul kararlarını ve proses değerlendirmelerini doğrudan etkileyebilir. Kalibrasyon, cihazın gösterdiği değer ile referans değer arasındaki ilişkiyi görünür hale getirerek ölçüm sonuçlarının teknik açıdan değerlendirilmesini sağlar.

Boyutsal kalibrasyonun işletmelere sağladığı başlıca katkılar şunlardır:

• Ölçüm cihazlarının performansını izlemeye yardımcı olmak
• Üretim ve kalite kontrol sonuçlarında karşılaştırılabilirliği desteklemek
• Uygun olmayan ürün kabulü veya uygun ürün reddi riskini azaltmaya katkı sunmak
• Cihazların zaman içindeki ölçüm eğilimini takip etmeyi kolaylaştırmak
• Kalite yönetim sistemi ve denetim süreçlerinde ölçüm kayıtları oluşturmak
• Ölçüm sonuçlarının metrolojik izlenebilirlik zinciri içinde değerlendirilmesini desteklemek

Kalibrasyon sertifikası bulunması, cihazın her ölçüm görevi için otomatik olarak uygun olduğunu göstermez. Cihazın kullanım amacına uygunluğu; ölçüm sonucu, belirsizlik, proses toleransı ve kuruluşun kabul kriterleri birlikte incelenerek değerlendirilmelidir.

Boyutsal Kalibrasyon Süreci Nasıl İlerler?

Süreç, cihaz bilgilerinin ve hizmet beklentisinin incelenmesiyle başlar. Cihaz türü, ölçüm aralığı, çözünürlük, kullanım amacı ve talep edilen noktalar gözden geçirilerek uygulanacak çalışma planlanır.

1. Cihazın kabulü ve ön inceleme

Cihazın tanımlayıcı bilgileri kayıt altına alınır ve kalibrasyona engel olabilecek görünür fiziksel durumlar kontrol edilir. Temizlik, yüzey durumu, ölçüm çeneleri veya temas elemanları gibi ölçümü etkileyebilecek unsurlar cihaz türüne göre incelenebilir.

2. Ölçüm koşullarının hazırlanması

Boyutsal ölçümler çevresel koşullardan etkilenebilir. Bu nedenle cihaz ve referans ekipman, uygulanacak yönteme uygun ölçüm koşullarında ele alınır. Özellikle sıcaklık değişimleri, ölçülen parçanın ve ölçüm sisteminin boyutsal davranışını etkileyebilir.

3. Referanslarla karşılaştırma

Cihazın göstergeleri, belirlenen ölçüm noktalarında uygun referanslarla karşılaştırılır. Ölçüm noktalarının seçimi; cihazın aralığı, kullanım şekli ve talep edilen hizmete göre yapılır. Gerektiğinde tekrarlı okumalar alınarak sonuçların tutarlılığı incelenir.

4. Sonuçların raporlanması

Elde edilen ölçüm sonuçları kalibrasyon sertifikasında raporlanır. Sertifikanın içeriği uygulanan hizmete göre cihaz tanımını, ölçüm sonuçlarını, sapmaları, kullanılan yönteme ilişkin bilgileri, çevresel koşulları ve ölçüm belirsizliğini içerebilir.

Ölçüm Belirsizliği ve Metrolojik İzlenebilirlik

Ölçüm belirsizliği, bir ölçüm sonucuyla ilişkilendirilen değerlerin dağılımını ifade eden metrolojik bir parametredir. Sapma veya hata değeriyle aynı kavram değildir. Sapma, cihazın gösterdiği değer ile referans değer arasındaki farkı ifade ederken ölçüm belirsizliği sonucun hangi aralık içinde değerlendirilebileceği hakkında bilgi verir.

Metrolojik izlenebilirlik ise ölçüm sonucunun, belgelenmiş ve kesintisiz bir kalibrasyon zinciri üzerinden uygun referanslara bağlanabilmesidir. Bu yapı, farklı zamanlarda veya farklı kuruluşlarda elde edilen ölçüm sonuçlarının teknik olarak karşılaştırılmasına katkı sağlar.

Kalibrasyon Sonucunda Ne Elde Edilir?

Boyutsal kalibrasyon sonucunda, cihazın belirlenen ölçüm noktalarındaki performansını gösteren kayıtlar elde edilir. Bu kayıtlar cihazın kullanımına devam edilmesi, kullanımının sınırlandırılması, ayar veya bakım ihtiyacının değerlendirilmesi gibi kararlar için teknik veri sağlar.

Kalibrasyon sonucunun kabul kriterlerine göre yorumlanması talep ediliyorsa, kullanılacak toleranslar ve karar yaklaşımı hizmet öncesinde açıkça paylaşılmalıdır. Teknik resim toleransı, ürün şartı veya cihaz üretici spesifikasyonu gibi farklı kriterlerin aynı sonucu farklı biçimde değerlendirebileceği unutulmamalıdır.

Boyutsal Ölçüm Cihazları Ne Sıklıkla Kalibre Edilmelidir?

Boyutsal ölçüm cihazları için tek ve bütün işletmelere uygulanabilecek sabit bir kalibrasyon periyodu yoktur. Periyot; cihazın kullanım sıklığına, maruz kaldığı koşullara, ölçüm riskine, geçmiş kalibrasyon sonuçlarına, üretici tavsiyelerine ve kuruluşun kalite prosedürlerine göre belirlenmelidir.

Yoğun kullanılan, taşınan, darbe riski bulunan veya dar toleranslı ürünlerin kontrolünde görev alan cihazlar daha yakından izlenebilir. İşletmeler, geçmiş sonuçlardaki değişimi takip ederek kalibrasyon aralıklarını risk temelli biçimde gözden geçirebilir.

Hangi İşletmeler İçin Uygundur?

Boyutsal kalibrasyon hizmeti; parça, ürün veya ekipman ölçülerinin üretim ve kabul kararlarında kullanıldığı kuruluşlara yöneliktir. Üretim tesisleri, işleme ve montaj hatları, kalite kontrol laboratuvarları, Ar-Ge merkezleri, bakım birimleri, teknik servisler ve ölçüm ekipmanı kullanan sanayi kuruluşları bu hizmetten yararlanabilir.

Kalite yöneticileri, laboratuvar sorumluları, bakım mühendisleri ve teknik satın alma uzmanları açısından doğru cihaz envanteri oluşturmak sürecin ilk adımıdır. Envanterde cihazın kimliği, ölçüm aralığı, kullanım yeri, son kalibrasyon tarihi ve planlanan periyot gibi bilgilerin tutulması kalibrasyon planlamasını kolaylaştırır.

Samsun ve Türkiye Geneli Boyutsal Kalibrasyon Hizmeti

TETAMET Metroloji ve Kalibrasyon Merkezi, Samsun’daki merkezinden Karadeniz Bölgesi’ne ve Türkiye genelindeki işletmelere boyutsal kalibrasyon hizmeti sunar. Cihazların gönderimi, hizmet planı ve termin bilgileri cihaz listesi incelendikten sonra netleştirilebilir.

TETAMET’in NAC nezdindeki akreditasyon bilgisi NAC-002-CL numarasıyla sorgulanabilir. Bununla birlikte genel akreditasyon bilgisi, her boyutsal cihazın, ölçüm yönteminin veya ölçüm aralığının akredite kapsamda olduğu anlamına gelmez. Talep edilen cihaz için güncel akreditasyon kapsamı hizmet öncesinde ayrıca incelenmelidir.

Boyutsal Kalibrasyon Teklifi Alın

Teklif sürecini hızlandırmak için cihaz adı, marka, model, ölçüm aralığı, çözünürlük, adet ve varsa özel ölçüm noktalarını içeren listenizi paylaşabilirsiniz. TETAMET, iletilen bilgileri inceleyerek hizmet kapsamı ve planlama konusunda bilgi verir.

Boyutsal kalibrasyon talebiniz için +90 362 439 2 333 numaralı telefonu arayabilir veya info@kalibrasyon.net adresine e-posta gönderebilirsiniz.