Terazi Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?

Genel Terazi Kalibrasyon Yöntemi

Terazi kalibrasyonunda cihazın göstergesi, bilinen kütle değerlerine sahip referans ağırlıklarla karşılaştırılır. Kalibrasyon sırasında cihazın doğrusal davranışı, tekrarlanabilirliği, eksantrik yükleme etkisi, sıfır dönüşü ve kullanım aralığındaki gösterge hatası değerlendirilir. Laboratuvar terazilerinde hava akımı, titreşim, sıcaklık değişimi ve seviye ayarı kritik hale gelirken, endüstriyel terazilerde zemin, platform rijitliği, loadcell bağlantıları ve yük dağılımı daha baskın hata kaynaklarıdır.

• Temel Standartlar: Otomatik olmayan tartım cihazlarında EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; otomatik tartım sistemlerinde cihaz tipine göre OIML R 50, OIML R 51, OIML R 61 veya OIML R 107 referans alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır kontrolü, tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, gösterge hatası, doğrusal yükleme, daralama fonksiyonu, sıfır dönüşü, çözünürlük, çevre şartları ve fiziksel durum kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: İzlenebilir referans kütleler, E1/E2/F1/F2/M1 sınıfı ağırlıklar, yük arabası, test kütleleri, sıcaklık-nem ölçer, seviye kontrol ekipmanı ve uygun taşıma aparatları kullanılır.
• Değerlendirme: Kabul sınırları terazinin kapasitesine, okunabilirliğine, kullanım aralığına, proses riskine, yasal metroloji durumuna ve işletmenin kalite sisteminde belirlediği toleranslara göre belirlenir.

Analitik Terazi Kalibrasyonu

Analitik terazi kalibrasyonu, yüksek çözünürlüklü laboratuvar terazisinin mg veya daha hassas seviyelerde doğru ölçüm yapıp yapmadığını belirlemek için yapılır. Kimya, ilaç, gıda, biyoteknoloji, çevre analizleri ve kalite kontrol laboratuvarlarında kullanılan analitik terazilerde ortam şartları sonuç üzerinde doğrudan etkilidir.

• Temel Standartlar: Otomatik olmayan tartım cihazı olarak EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; laboratuvar içi ölçüm yönetimi için üretici teknik dokümanı ve ISO/IEC 17025’e uygun laboratuvar metodu referans alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır, seviye ayarı, tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, gösterge hatası, doğrusal yükleme, iç kalibrasyon fonksiyonu, daralama ve ortam kararlılığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: E2 veya F1 sınıfı referans kütleler, mikro pens, eldiven, sıcaklık-nem ölçer, titreşimsiz masa, rüzgâr koruma kabini ve seviye kontrol ekipmanı kullanılır.
• Değerlendirme: Analitik terazilerde minimum tartım miktarı, tekrar edilebilirlik ve çevre etkileri özellikle değerlendirilmelidir. Küçük kütlelerde belirsizlik oranı hızla artabilir.

Hassas Terazi Kalibrasyonu

Hassas terazi kalibrasyonu, laboratuvar veya üretim ortamında kullanılan orta-yüksek çözünürlüklü terazinin farklı yük noktalarında doğru ölçüm yapıp yapmadığının kontrol edilmesiyle yapılır. Numune tartımı, reçete hazırlama, kalite kontrol, hammadde ölçümü ve proses takibinde kullanılır.

• Temel Standartlar: EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; kullanım amacına göre üretici teknik dokümanı ve laboratuvar terazi kalibrasyon prosedürü dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, düşük-orta-yüksek yük noktaları, gösterge hatası, sıfır dönüşü, daralama ve çözünürlük kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: F1 veya F2 sınıfı referans kütleler, sıcaklık-nem ölçer, seviye kontrol aparatı, kütle taşıma ekipmanı ve uygun tartım tablası kullanılır.
• Değerlendirme: Hassas terazilerde kullanım aralığı belirlenmeli ve kalibrasyon noktaları gerçek tartım aralığını temsil edecek şekilde seçilmelidir.

Mikro / Yarı Mikro Terazi Kalibrasyonu

Mikro ve yarı mikro teraziler, çok küçük kütlelerin yüksek çözünürlükle tartılması için kullanılır. Bu cihazlarda hava akımı, statik elektrik, sıcaklık gradyenti, titreşim, operatör etkisi ve kütlelerin yüzey durumu ölçüm sonucunu ciddi şekilde etkileyebilir.

• Temel Standartlar: EURAMET cg-18 ve OIML R 76; minimum tartım değerlendirmesinde laboratuvar prosedürü, üretici teknik dokümanı ve gerekiyorsa farmasötik kalite gereklilikleri dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Tekrarlanabilirlik, çok düşük yük noktaları, hassasiyet, eksantrik yükleme, sıfır kararlılığı, iç kalibrasyon kontrolü, çevre kararlılığı ve minimum tartım değerlendirmesi yapılır.
• Referans Ekipmanlar: E1 veya E2 sınıfı referans kütleler, mikro ağırlıklar, antistatik ekipman, mikro pens, sıcaklık-nem ölçer ve titreşimsiz masa kullanılır.
• Değerlendirme: Mikro terazilerde en önemli karar noktalarından biri minimum tartım miktarıdır. Cihazın çok küçük yüklerde kullanılabilirliği belirsizlik değeriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Laboratuvar Terazisi Kalibrasyonu

Laboratuvar terazisi kalibrasyonu, cihazın analiz, numune hazırlama, reçete oluşturma veya kalite kontrol çalışmalarında güvenilir tartım yapıp yapmadığını belirlemek için uygulanır. Bu grup analitik, hassas, üstten yüklemeli ve teknik terazileri kapsayabilir.

• Temel Standartlar: EURAMET cg-18, OIML R 76, EN 45501 ve üretici teknik dokümanı temel alınır. Laboratuvar yönetiminde cihazın kullanım amacı ve iç kabul kriterleri ayrıca dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Seviye ayarı, sıfır, tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, doğrusal yükleme, daralama, farklı yük noktaları ve ortam şartı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Uygun doğruluk sınıfında referans kütleler, sıcaklık-nem ölçer, seviye kontrol cihazı, kütle taşıma ekipmanı ve temiz tartım yüzeyi kullanılır.
• Değerlendirme: Terazinin kalibrasyon sonucu, laboratuvarda yapılan tartımların toleransına göre değerlendirilmelidir. Her laboratuvar için kabul sınırı aynı olmayabilir.

Kompakt Terazi Kalibrasyonu

Kompakt terazi kalibrasyonu, taşınabilir veya masaüstü tip küçük kapasiteli terazilerin farklı yük noktalarında doğrulanmasıyla yapılır. Üretim, saha kontrolü, paketleme, depo, eğitim ve basit kalite kontrol uygulamalarında yaygın olarak kullanılır.

• Temel Standartlar: Otomatik olmayan tartım cihazı olarak EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; cihazın kullanım alanı için üretici teknik dokümanı referans alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır, tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, farklı yük noktaları, daralama, pil/adaptör durumu, ekran kararlılığı ve seviye kontrolü yapılır.
• Referans Ekipmanlar: F2 veya M1 sınıfı referans kütleler, seviye kontrol ekipmanı, sıcaklık-nem ölçer ve uygun taşıma kutuları kullanılır.
• Değerlendirme: Kompakt teraziler taşınabilir olduğu için yer değişimi ve zemin koşulları sonucu etkileyebilir. Kullanıldığı yerde kontrol edilmesi çoğu zaman daha anlamlıdır.

Platform Terazisi Kalibrasyonu

Platform terazisi kalibrasyonu, geniş tartım platformuna sahip cihazın yük dağılımı ve kapasite boyunca doğruluğunun kontrol edilmesiyle yapılır. Depo, üretim, paketleme, sevkiyat ve hammadde tartım alanlarında kullanılır.

• Temel Standartlar: EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; endüstriyel tartım koşullarında üretici teknik dokümanı ve işletme prosedürü dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Merkez yükleme, köşe/eksantrik yükleme, artan yük noktaları, sıfır dönüşü, daralama, gösterge hatası, platform rijitliği ve loadcell bağlantıları kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: M1 veya uygun sınıfta referans kütleler, test ağırlıkları, yük taşıma arabası, forklift veya uygun yükleme ekipmanı ve seviye kontrol ekipmanı kullanılır.
• Değerlendirme: Platform terazilerinde yükün platform üzerinde konumu önemlidir. Köşe yükleme hatası yüksekse merkezde doğru görünen cihaz sahada hatalı tartım yapabilir.

Endüstriyel Terazi Kalibrasyonu

Endüstriyel terazi kalibrasyonu, ağır hizmet tipi tartım cihazlarının üretim ve proses şartlarında doğru ölçüm yapıp yapmadığını belirlemek için uygulanır. Kaba terazi, depo terazisi, paslanmaz üretim terazisi, hat sonu tartım cihazı ve proses tartım platformları bu grupta değerlendirilebilir.

• Temel Standartlar: Otomatik olmayan endüstriyel teraziler için EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; otomatik çalışıyorsa OIML R 51, R 61, R 50 veya R 107 cihaz tipine göre dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Yükleme noktaları, eksantrik yük, tekrarlanabilirlik, daralama, çevre etkisi, zemin bağlantısı, loadcell kutusu, kablo ve gösterge kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Test kütleleri, referans ağırlıklar, yükleme ekipmanı, sıcaklık-nem ölçer, seviye kontrol ekipmanı ve gerekiyorsa simülasyon yükleri kullanılır.
• Değerlendirme: Endüstriyel terazilerde kalibrasyon, gerçek kullanım koşullarını temsil edecek şekilde planlanmalıdır. Titreşim, zemin ve yükleme yöntemi sonuç üzerinde etkilidir.

Baskül Kalibrasyonu

Baskül kalibrasyonu, insan, paket, ürün, kasa veya endüstriyel yük tartımında kullanılan cihazın farklı yük noktalarında doğru gösterip göstermediğinin kontrol edilmesiyle yapılır. Mekanik, elektronik, platformlu veya taşınabilir tipleri bulunabilir.

• Temel Standartlar: Otomatik olmayan basküllerde EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; cihazın mekanik veya elektronik yapısına göre üretici teknik dokümanı referans alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır, farklı yük noktaları, tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, göstergenin kararlılığı, mekanik bağlantılar, ayak/seviye durumu ve daralama kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: M1 veya uygun sınıf referans kütleler, test ağırlıkları, seviye kontrol ekipmanı ve yük taşıma ekipmanı kullanılır.
• Değerlendirme: Baskülün kullanım kapasitesi ve tipik tartım aralığı belirlenmeli, kabul değerlendirmesi buna göre yapılmalıdır.

Zemin Terazisi Kalibrasyonu

Zemin terazisi kalibrasyonu, yere sabitlenen veya alçak platformlu tartım sistemlerinin yük dağılımı ve gösterge doğruluğu açısından kontrol edilmesiyle yapılır. Palet, varil, kasa, torba ve üretim yüklerinin tartımında kullanılır.

• Temel Standartlar: EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; kurulum şartları için üretici teknik dokümanı ve işletme tartım prosedürü dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Merkez yük, köşe yükleri, artan yük noktaları, sıfır dönüşü, daralama, platform esnemesi, loadcell bağlantıları ve kablo kutusu kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Test kütleleri, yük taşıma arabası, forklift destekli yükleme sistemi, seviye kontrol aparatı ve sıcaklık-nem ölçer kullanılır.
• Değerlendirme: Zemin terazilerinde platformun zemine oturması ve köşe yükleme davranışı kritik öneme sahiptir. Zemin bozukluğu tartım sonucunu değiştirebilir.

Kantar Kalibrasyonu

Kantar kalibrasyonu, yüksek kapasiteli tartım cihazlarının belirli yük noktalarında referans kütlelerle karşılaştırılmasıyla yapılır. Depo, sevkiyat, üretim, hammadde alımı, tarım, sanayi ve lojistik uygulamalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Otomatik olmayan kantarlarda EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; otomatik tartım yapan kantar sistemlerinde uygun OIML otomatik tartım tavsiyeleri dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır, tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, farklı yük noktaları, daralama, gösterge hatası, loadcell bağlantıları ve platform/şase durumu kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Yüksek kapasiteli test kütleleri, forklift veya vinç destekli yükleme ekipmanı, yük arabası, seviye kontrol ekipmanı ve ortam ölçer kullanılır.
• Değerlendirme: Kantarın tipik çalışma aralığı ve maksimum kapasitesi dikkate alınmalıdır. Büyük kapasitelerde yükleme yöntemi ve güvenlik planı ayrıca önemlidir.

Araç Kantarı Kalibrasyonu

Araç kantarı kalibrasyonu, kamyon, tır, tanker veya taşıma aracı tartımında kullanılan büyük platformlu kantarın farklı yük bölgelerinde doğrulanmasıyla yapılır. Hammadde alım-satımı, lojistik, maden, tarım, atık ve sanayi tesislerinde kritik tartım ekipmanıdır.

• Temel Standartlar: Statik araç kantarı otomatik olmayan tartım cihazı olarak değerlendiriliyorsa OIML R 76, EN 45501 ve EURAMET cg-18; hareket halinde tartım uygulamalarında farklı OIML/NMI düzenlemeleri ve ulusal mevzuat gerekebilir.
• Uygulanan Testler: Sıfır, artan yük, eksantrik yükleme, bölgesel yükleme, tekrarlanabilirlik, gösterge hatası, platform düzlüğü, loadcell kutusu ve bağlantı durumu kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Yüksek kapasiteli referans kütleler, test aracı, yükleme ekipmanı, seviye kontrol cihazı ve elektronik gösterge kontrol ekipmanları kullanılır.
• Değerlendirme: Araç kantarında yükün platform üzerindeki konumu ve aks dağılımı sonucu etkileyebilir. Yasal ticari kullanım varsa ilgili resmi muayene şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Vinç Kantarı ve Askılı Terazi Kalibrasyonu

Vinç kantarı kalibrasyonu, askılı yük tartımı yapan cihazın belirli yük noktalarında doğrulanmasıyla yapılır. Kaldırma ekipmanları, üretim hatları, depo, liman, lojistik ve ağır sanayi uygulamalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Askılı otomatik olmayan tartım cihazlarında EURAMET cg-18, OIML R 76, EN 45501 ve üretici teknik dokümanı referans alınır. Kaldırma güvenliği ayrı ekipman kontrolü olarak ele alınmalıdır.
• Uygulanan Testler: Sıfır, farklı yük noktaları, tekrarlanabilirlik, gösterge hatası, askı/kanca durumu, batarya, uzaktan gösterge ve yük kararlılığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Askıya uygun referans kütleler, kaldırma ekipmanı, güvenli bağlantı aparatları, seviye/yük güvenlik ekipmanları ve ortam ölçer kullanılır.
• Değerlendirme: Vinç kantarında kalibrasyon güvenli yükleme planıyla yapılmalıdır. Kanca ve askı donanımının mekanik güvenliği tartım doğruluğundan ayrı değerlendirilir.

Sayıcı Terazi Kalibrasyonu

Sayıcı terazi kalibrasyonu, cihazın hem kütle ölçüm doğruluğunu hem de parça sayma fonksiyonunu değerlendirmek için yapılır. Vida, somun, elektronik komponent, bağlantı elemanı ve küçük parçaların stok ve üretim kontrolünde kullanılır.

• Temel Standartlar: Tartım fonksiyonu için EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; sayma fonksiyonu için üretici teknik dokümanı ve işletme sayım prosedürü referans alınır.
• Uygulanan Testler: Gösterge hatası, tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, örnek parça ağırlığı tanımlama, sayım doğruluğu, daralama ve minimum parça ağırlığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Referans kütleler, bilinen adetli parça setleri, hassas terazi, sıcaklık-nem ölçer ve uygun numune kapları kullanılır.
• Değerlendirme: Sayım doğruluğu parça ağırlığı değişkenliğine bağlıdır. Aynı kütle doğruluğu, her parça grubu için aynı sayım başarısını garanti etmez.

Fiyat Etiketlemeli Terazi Kalibrasyonu

Fiyat etiketlemeli terazi kalibrasyonu, tartım sonucuna bağlı fiyat hesaplayan veya etiket oluşturan terazilerin kütle ölçüm fonksiyonunun doğrulanmasıyla yapılır. Market, gıda, paketleme ve satış noktalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Otomatik olmayan fiyat hesaplamalı terazilerde OIML R 76, EN 45501 ve EURAMET cg-18; etiketleme fonksiyonu için üretici teknik dokümanı ve ticari kullanım gereklilikleri dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Gösterge hatası, tekrarlanabilirlik, eksantrik yükleme, daralama, fiyat hesaplama, etiket yazdırma, birim fiyat girişi ve sıfır fonksiyonu kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Uygun sınıf referans kütleler, test etiketleri, seviye kontrol ekipmanı ve cihazın yazıcı/etiket sistemi kullanılır.
• Değerlendirme: Ticari satışta kullanılan cihazlarda kalibrasyonun yanında resmi muayene, damga ve yasal metroloji gereklilikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kontrol Terazisi Kalibrasyonu

Kontrol terazisi veya checkweigher kalibrasyonu, üretim hattında geçen ürünlerin otomatik olarak tartılması ve limit dışı ürünlerin ayrılması için kullanılan sistemin doğrulanmasıyla yapılır. Gıda, ilaç, ambalaj, kozmetik ve seri üretim hatlarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Otomatik kontrol terazileri için OIML R 51; statik kontrol fonksiyonlarında OIML R 76 yaklaşımı ve üretici teknik dokümanı dikkate alınabilir.
• Uygulanan Testler: Dinamik tartım doğruluğu, ürün hızı, tekrar edilebilirlik, red mekanizması, limit ayarları, sıfır izleme, konveyör etkisi ve kayıt sistemi kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Referans kütleler, test ürünleri, hat hızı ölçer, ürün taşıma düzeneği, veri kayıt sistemi ve üretici test modları kullanılır.
• Değerlendirme: Kontrol terazilerinde statik test tek başına yeterli olmayabilir. Gerçek ürün hızı ve ürün geçiş koşulları değerlendirmeye dahil edilmelidir.

Dolum Terazisi ve Gravimetrik Dolum Cihazı Kalibrasyonu

Dolum terazisi kalibrasyonu, belirli miktarda ürün dolduran otomatik veya yarı otomatik sistemlerin tartım ve dozajlama doğruluğunu kontrol etmek için yapılır. Toz, granül, sıvı, gıda, kimyasal, ilaç ve paketleme uygulamalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Otomatik gravimetrik dolum cihazlarında OIML R 61; tartım modunda çalışan sistemlerde OIML R 76, EURAMET cg-18 ve üretici teknik dokümanı dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Dolum miktarı, tekrar edilebilirlik, ortalama sapma, aşırı/eksik dolum, besleme hızı, tartım doğruluğu, red/uyarı fonksiyonu ve ürün etkisi kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Referans kütleler, kontrol terazisi, dolum numuneleri, veri kayıt sistemi, ürün kapları ve üretici test prosedürleri kullanılır.
• Değerlendirme: Dolum sistemlerinde sadece terazi göstergesi değil, gerçek dolum sonuçlarının istatistiksel dağılımı da değerlendirilmelidir.

Bant Kantarı Kalibrasyonu

Bant kantarı kalibrasyonu, konveyör üzerinde sürekli taşınan malzemenin kütle akışını ölçen sistemin doğruluğunu değerlendirmek için yapılır. Maden, çimento, agrega, enerji, yem, gıda ve dökme malzeme proseslerinde kullanılır.

• Temel Standartlar: Sürekli toplam almalı otomatik tartım cihazı olan bant kantarları için OIML R 50; üretici teknik dokümanı ve işletme proses test prosedürü referans alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır testi, span kontrolü, bant hızı, yük hücresi sinyali, test zinciri veya test kütlesi uygulaması, malzeme testi, toplam alma ve tekrarlanabilirlik kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Test zinciri, referans kütleler, hız ölçer, malzeme karşılaştırma tartımı, veri kayıt sistemi ve üretici kalibrasyon aparatları kullanılır.
• Değerlendirme: Bant kantarında konveyör hızı, bant gerginliği, yük dağılımı ve malzeme akışı sonucu etkiler. Gerçek proses koşulu değerlendirmeye dahil edilmelidir.

Tartım Silosu ve Bunker Tartım Sistemi Kalibrasyonu

Tartım silosu kalibrasyonu, silo veya bunker üzerine yerleştirilen loadcell sistemiyle ölçülen kütlenin doğrulanmasıyla yapılır. Hammadde depolama, dozajlama, reçete hazırlama, üretim besleme ve dökme malzeme kontrolünde kullanılır.

• Temel Standartlar: Statik silo tartım sistemlerinde EURAMET cg-18 ve OIML R 76 yaklaşımı; kesikli toplam almalı otomatik bunker tartımlarında OIML R 107; loadcell için OIML R 60 ve üretici teknik dokümanı dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır, span, yük dağılımı, loadcell köprü kontrolü, kablo kutusu, toplam gösterge, tekrarlanabilirlik, daralama, mekanik bağlantı ve çevresel etki kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Referans kütleler, test yükleri, hidrolik veya mekanik yükleme düzeni, loadcell simülatörü, gösterge kontrol ekipmanı ve veri kayıt sistemi kullanılır.
• Değerlendirme: Silo sistemlerinde boru bağlantıları, mekanik sıkışma, rüzgâr, titreşim ve malzeme dağılımı sonucu etkileyebilir. Kalibrasyon gerçek kullanım koşulunu temsil etmelidir.

Loadcell Tartım Sistemi Kalibrasyonu

Loadcell tartım sistemi kalibrasyonu, yük hücreleri, bağlantı kutusu, gösterge ve mekanik taşıyıcı yapıdan oluşan tartım sisteminin bütün olarak doğrulanmasıdır. Üretim hatları, dolum sistemleri, tank tartımı, platformlar ve özel makinelerde kullanılır.

• Temel Standartlar: Tartım sistemi otomatik olmayan şekilde kullanılıyorsa EURAMET cg-18, OIML R 76 ve EN 45501; loadcell bileşeni için OIML R 60; otomatik sistemlerde uygun OIML otomatik tartım standardı dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır, span, yük dağılımı, köşe yükleri, loadcell dengeleme, kablo kutusu, gösterge, daralama, sinyal kararlılığı ve mekanik montaj kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Referans kütleler, loadcell simülatörü, hassas multimetre, gösterge kontrol cihazı, test yükleri ve uygun mekanik yükleme ekipmanları kullanılır.
• Değerlendirme: Loadcell tek başına doğru olsa bile mekanik sistem hatalıysa tartım sonucu yanlış olabilir. Bu nedenle sistem kalibrasyonu bütün yapı üzerinden yapılmalıdır.

Nem Tayin Cihazı Kalibrasyonu

Nem tayin cihazı kalibrasyonu, cihazın tartım fonksiyonu ve ısıtma/sıcaklık fonksiyonunun ayrı ayrı değerlendirilmesiyle yapılır. Bu cihazlar nem oranını kütle kaybı üzerinden hesapladığı için hem terazi kısmı hem de sıcaklık kontrolü sonucu etkiler.

• Temel Standartlar: Tartım fonksiyonu için EURAMET cg-18 ve OIML R 76; sıcaklık fonksiyonu için ilgili sıcaklık kalibrasyon metotları, üretici teknik dokümanı ve malzeme nem tayin prosedürü dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Tartım doğruluğu, tekrarlanabilirlik, sıcaklık ayarı, ısıtma plakası, numune kabı, zaman programı, hesaplama fonksiyonu ve ekran/kayıt değeri kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Referans kütleler, sıcaklık probu veya sıcaklık kontrol diski, referans termometre, nem tayin kontrol numunesi ve veri kayıt ekipmanı kullanılır.
• Değerlendirme: Nem tayin cihazında yalnız tartım doğruluğu yeterli değildir. Isıtma sıcaklığı ve numune hazırlığı da nem sonucu üzerinde belirleyicidir.

Referans Kütle ve Ağırlık Seti Kontrolü

Terazi kalibrasyonunda kullanılan referans kütlelerin izlenebilir ve uygun sınıfta olması gerekir. Referans kütleler terazinin kapasitesine ve okunabilirliğine göre seçilir. Hassas terazilerde daha yüksek doğruluk sınıfında kütleler gerekirken, endüstriyel kantarlarda daha büyük nominal değerli test kütleleri kullanılır.

• Temel Standartlar: Referans kütlelerde OIML R 111; terazi kalibrasyonunda referans kütle seçimi için EURAMET cg-18 ve laboratuvarın kütle izlenebilirlik prosedürü dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Kütle sınıfı, nominal değer, sertifika geçerliliği, yüzey durumu, temizlik, mıknatıslanma, taşıma ve kullanım hasarı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Kalibre kütle setleri, kütle taşıma pensleri, eldiven, taşıma kutuları, kütle karşılaştırma terazisi ve çevre şartı ölçer kullanılır.
• Değerlendirme: Referans kütlenin belirsizliği, terazi kalibrasyon sonucuna doğrudan katkı sağlar. Uygun olmayan sınıfta kütle kullanılırsa kalibrasyon güvenilirliği düşer.

Terazi Kalibrasyonunda Genel Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Terazi kalibrasyonunda temel değerlendirme, referans kütle değeri ile terazinin gösterdiği değer arasındaki farkın belirlenmesine dayanır. Bu fark; tekrar edilebilirlik, eksantrik yükleme, çözünürlük, sıfır dönüşü, referans kütle belirsizliği, hava kaldırma etkisi, çevre şartları, yükleme yöntemi ve cihazın kullanım aralığıyla birlikte değerlendirilir.

Kalibrasyon öncesinde cihazın terazisi, platformu, kefesi, loadcell bağlantıları, seviye ayarı, ekranı, adaptörü, bataryası, yazıcı veya veri çıkışı, daralama fonksiyonu ve fiziksel durumu kontrol edilir. Laboratuvar terazilerinde titreşim ve hava akımı; endüstriyel sistemlerde zemin, platform rijitliği ve yük dağılımı ölçüm sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Terazi cihazlarında kabul edilebilir hata sınırları; cihazın kapasitesine, okunabilirliğine, kullanım aralığına, proses riskine, ticari kullanım durumuna ve kalite sisteminde belirlenen kriterlere göre değerlendirilmelidir. Kalibrasyon ayar işlemi değildir; cihazın mevcut tartım performansını izlenebilir referanslarla belgeleyen teknik bir doğrulama işlemidir.