Elektriksel Kalibrasyon Nasıl Yapılır?

Dijital Multimetre Kalibrasyonu

Dijital multimetre kalibrasyonu, cihazın DC gerilim, AC gerilim, DC akım, AC akım, direnç ve varsa frekans, kapasitans, sıcaklık gibi fonksiyonlarının izlenebilir elektriksel referanslarla karşılaştırılmasıyla yapılır. Multimetreler bakım, laboratuvar, üretim, elektrik panosu kontrolü ve teknik servis uygulamalarında temel ölçüm cihazı olarak kullanılır.

• Temel Standartlar: Dijital multimetre kalibrasyonunda EURAMET cg-15 temel kılavuz olarak kullanılır. Güvenlik açısından IEC 61010-1, IEC 61010-2-030 ve elde taşınan multimetrelerde IEC 61010-2-033 dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: DCV, ACV, DCI, ACI, direnç, frekans, kapasitans, diyot, süreklilik, çözünürlük, ekran kararlılığı ve giriş terminalleri kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Multifonksiyon elektriksel kalibratör, standart dirençler, akım şöntleri, frekans referansı, hassas multimetre ve uygun test kabloları kullanılır.
• Değerlendirme: Her fonksiyon kendi ölçüm aralığında değerlendirilir. Kabul sınırları cihazın üretici doğruluk değeri, kullanım aralığı ve işletme toleransına göre belirlenir.

Analog Avometre Kalibrasyonu

Analog avometre kalibrasyonu, cihazın gerilim, akım ve direnç ölçüm fonksiyonlarında ibreli göstergesinin doğru sapma verip vermediğinin kontrol edilmesiyle yapılır. Analog avometrelerde skala okuma, ibre sürtünmesi, sıfır ayarı ve mekanik gösterge davranışı ölçüm sonucunu doğrudan etkiler.

• Temel Standartlar: Analog doğrudan gösteren elektriksel ölçü aletleri için IEC 60051 serisi; uygulanabilir test yöntemleri için IEC 60051-9; güvenlik için IEC 61010-1 ve IEC 61010-2-030 referans alınır.
• Uygulanan Testler: Sıfır ayarı, DC/AC gerilim, DC/AC akım, direnç ölçümü, ibre sapması, skala okunabilirliği, mekanik sürtünme ve terminaller kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Elektriksel kalibratör, standart direnç kutusu, hassas akım ve gerilim kaynakları, referans multimetre ve uygun bağlantı kabloları kullanılır.
• Değerlendirme: Analog cihazlarda sınıf doğruluğu, skala bölüntüsü ve operatör okuma belirsizliği birlikte değerlendirilmelidir.

Voltmetre ve Ampermetre Kalibrasyonu

Voltmetre ve ampermetre kalibrasyonu, cihazın ölçtüğü gerilim veya akım değerlerinin izlenebilir kaynak ve referans ölçüm cihazlarıyla karşılaştırılmasıyla yapılır. Panel tipi, taşınabilir, analog veya dijital modeller farklı kullanım alanlarında tercih edilir.

• Temel Standartlar: Analog voltmetre ve ampermetrelerde IEC 60051-2; genel analog ölçü aletlerinde IEC 60051-1; dijital cihazlarda üretici teknik dokümanı ve laboratuvar elektriksel kalibrasyon metodu kullanılır.
• Uygulanan Testler: DC/AC gerilim, DC/AC akım, farklı ölçüm aralıkları, sıfır, tam skala, ara noktalar, çözünürlük, ekran veya ibre kararlılığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: DC/AC gerilim kaynağı, akım kaynağı, akım şöntü, referans multimetre, elektriksel kalibratör ve uygun bağlantı ekipmanı kullanılır.
• Değerlendirme: Kabul durumu cihazın sınıfına, ölçüm aralığına ve panel/proses kullanımında izin verilen hata sınırına göre belirlenir.

Ohmmetre Kalibrasyonu

Ohmmetre kalibrasyonu, cihazın farklı direnç değerlerini doğru okuyup okumadığının standart dirençlerle karşılaştırılmasıyla yapılır. Düşük direnç, orta direnç ve yüksek direnç aralıklarında temas direnci, kablo etkisi ve ölçüm yöntemi farklı sonuçlar oluşturabilir.

• Temel Standartlar: Analog ohmmetrelerde IEC 60051-6; dijital ohmmetre ve multimetre direnç fonksiyonlarında EURAMET cg-15, üretici teknik dokümanı ve laboratuvar metodu referans alınır.
• Uygulanan Testler: Direnç aralıkları, sıfır kompanzasyonu, iki telli/dört telli ölçüm, ekran kararlılığı, kablo etkisi ve tekrar edilebilirlik kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Standart dirençler, direnç dekad kutusu, hassas direnç ölçüm köprüsü, referans multimetre ve düşük termal EMK bağlantı kabloları kullanılır.
• Değerlendirme: Düşük dirençlerde bağlantı ve temas direnci, yüksek dirençlerde izolasyon ve kaçak etkisi dikkate alınmalıdır.

Pensampermetre Kalibrasyonu

Pensampermetre kalibrasyonu, cihazın akım çenesiyle ölçtüğü AC veya DC akım değerlerinin referans akım sistemiyle karşılaştırılmasıyla yapılır. Pensampermetreler elektrik panosu, motor hattı, bakım ve saha ölçümlerinde iletkeni kesmeden akım ölçmeye yarar.

• Temel Standartlar: El tipi akım sensörlerinin güvenliği için IEC 61010-2-032; ölçüm fonksiyonlarında üretici teknik dokümanı, laboratuvar elektriksel kalibrasyon metodu ve uygulanabilir multimetre kalibrasyon prensipleri referans alınır.
• Uygulanan Testler: AC akım, DC akım, çene merkezleme etkisi, farklı akım noktaları, frekans etkisi, sıfır ayarı, ekran kararlılığı ve varsa gerilim/direnç fonksiyonları kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Akım kalibratörü, çok sarımlı akım bobini, referans akım transformatörü, hassas ampermetre ve uygun iletken düzenekleri kullanılır.
• Değerlendirme: Pensampermetrede iletkenin çene içindeki konumu ve dış manyetik alan etkisi ölçüm sonucunu değiştirebilir. Kabul sınırları kullanım senaryosuna göre değerlendirilir.

Kaçak Akım Pensi Kalibrasyonu

Kaçak akım pensi kalibrasyonu, düşük seviyeli AC kaçak akım ölçümlerinde cihazın doğruluğunu belirlemek için yapılır. Bu cihazlar toprak kaçakları, izolasyon problemleri ve koruma sistemlerinin kontrolünde kullanılır.

• Temel Standartlar: Kaçak akım ölçen elde taşınan akım pensleri için IEC 61557-13; güvenlik açısından IEC 61010-2-032 referans alınır.
• Uygulanan Testler: mA seviyesinde akım doğruluğu, farklı frekans noktaları, çene kapanması, dış manyetik alan etkisi, sıfır kararlılığı ve ekran çözünürlüğü kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Düşük akım kalibratörü, kaçak akım simülasyon bobini, referans ampermetre, frekans kontrollü akım kaynağı ve uygun test düzeneği kullanılır.
• Değerlendirme: Kaçak akım ölçümünde düşük seviye kararlılığı ve dış alan bağışıklığı önemlidir. Kabul sınırları tesis güvenliği uygulamasına göre belirlenmelidir.

İzolasyon Direnci Test Cihazı Kalibrasyonu

İzolasyon direnci test cihazı kalibrasyonu, cihazın yüksek DC test gerilimi uygulayarak ölçtüğü izolasyon direnci değerlerinin doğrulanmasıyla yapılır. Meger olarak da bilinen bu cihazlar motor, kablo, pano, makine ve elektrik tesisatı kontrollerinde kullanılır.

• Temel Standartlar: İzolasyon direnci ölçüm cihazları için IEC 61557-2; güvenlik açısından IEC 61010-2-034 ve IEC 61010-1 referans alınır.
• Uygulanan Testler: Test gerilimi doğruluğu, izolasyon direnci okuması, farklı direnç noktaları, kısa devre akımı, PI/DAR fonksiyonları, zamanlama ve ekran kararlılığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Yüksek direnç standartları, yüksek gerilim probu, referans voltmetre, izolasyon test cihazı kalibratörü ve uygun güvenli test bağlantıları kullanılır.
• Değerlendirme: Yüksek direnç ölçümlerinde kaçak akım, nem, kablo izolasyonu ve güvenli bağlantı düzeni sonucu etkiler. Kabul sınırları cihaz test gerilimine ve kullanım amacına göre belirlenir.

Topraklama Test Cihazı Kalibrasyonu

Topraklama test cihazı kalibrasyonu, cihazın toprak direnci ölçüm değerlerini referans direnç ve test devreleriyle karşılaştırarak doğrulama işlemidir. Topraklama ölçerler tesis güvenliği, paratoner sistemleri, elektrik panoları ve koruma devrelerinin kontrolünde kullanılır.

• Temel Standartlar: Toprak direnci ölçüm cihazları için IEC 61557-5; düşük gerilim elektrik tesisatı doğrulamalarında IEC 60364-6; güvenlik için IEC 61010 serisi referans alınır.
• Uygulanan Testler: 2 telli, 3 telli, 4 telli ölçüm fonksiyonları, referans direnç değerleri, yardımcı kazık devresi simülasyonu, ölçüm akımı ve ekran kararlılığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Topraklama test cihazı kalibratörü, standart direnç kutusu, referans dirençler, simülasyon devresi ve uygun test kabloları kullanılır.
• Değerlendirme: Sahadaki topraklama ölçümü zemin koşullarına bağlıdır; kalibrasyonda ise cihazın ölçüm devresindeki doğruluğu kontrollü referanslarla değerlendirilir.

Loop Empedans Test Cihazı Kalibrasyonu

Loop empedans test cihazı kalibrasyonu, cihazın hata çevrim empedansı ölçüm fonksiyonunun doğrulanması için yapılır. Bu cihazlar elektrik tesisatında kısa devre ve koruma düzeninin etkinliğini değerlendirmek için kullanılır.

• Temel Standartlar: Loop empedans ölçüm cihazları için IEC 61557-3; düşük gerilim tesisat doğrulamaları için IEC 60364-6 referans alınır.
• Uygulanan Testler: Loop empedans değeri, hat empedansı, kısa devre akımı hesaplama fonksiyonu, farklı direnç/empedans noktaları, gerilim ölçümü ve güvenlik fonksiyonları kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Loop test cihazı kalibratörü, referans empedans devresi, AC kaynak, referans voltmetre ve uygun güvenli bağlantı aparatları kullanılır.
• Değerlendirme: Loop ölçümünde besleme gerilimi, frekans, bağlantı direnci ve test akımı etkilidir. Kabul sınırları tesisat test cihazının kullanım amacına göre belirlenir.

RCD Test Cihazı Kalibrasyonu

RCD test cihazı kalibrasyonu, kaçak akım koruma rölesi testinde kullanılan cihazın test akımı ve açma zamanı ölçüm fonksiyonlarının doğrulanmasıyla yapılır. Bu cihazlar TT, TN ve IT sistemlerinde koruma düzeninin kontrolünde kullanılır.

• Temel Standartlar: RCD test ekipmanları için IEC 61557-6; tesisat doğrulama yaklaşımı için IEC 60364-6 referans alınır.
• Uygulanan Testler: Test akımı doğruluğu, 0,5x / 1x / 2x / 5x test seviyeleri, açma zamanı ölçümü, faz açısı seçimi, dokunma gerilimi ve ekran kararlılığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: RCD test cihazı kalibratörü, referans zaman ölçer, referans akım ölçer, AC kaynak ve uygun yük devresi kullanılır.
• Değerlendirme: RCD test cihazı RCD ürününü değil, RCD’nin koruyucu etkisini test etmek için kullanılan ölçüm ekipmanını doğrular. Kabul sınırları test akımı ve zaman ölçüm doğruluğuna göre belirlenir.

Süreklilik / Düşük Direnç Ölçer Kalibrasyonu

Süreklilik ve düşük direnç ölçer kalibrasyonu, koruma iletkeni, eşpotansiyel bağlantı ve düşük dirençli devrelerin ölçümünde kullanılan cihazın doğruluğunun kontrol edilmesiyle yapılır. Bu cihazlarda test akımı ve düşük direnç ölçüm kararlılığı önemlidir.

• Temel Standartlar: Koruma iletkeni ve eşpotansiyel bağlantı direnci ölçüm cihazları için IEC 61557-4; düşük direnç ölçümlerinde üretici metodu ve laboratuvar elektriksel kalibrasyon talimatı referans alınır.
• Uygulanan Testler: Düşük direnç noktaları, test akımı, sıfır kompanzasyonu, kablo direnci telafisi, süreklilik uyarısı ve tekrar edilebilirlik kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Düşük değerli standart dirençler, dört telli direnç ölçüm düzeneği, referans mikro-ohmmetre ve uygun düşük direnç bağlantı kabloları kullanılır.
• Değerlendirme: Düşük direnç ölçümünde bağlantı noktası, temas basıncı ve kablo direnci büyük hata kaynağıdır. Dört telli ölçüm tercih edilmelidir.

Multifonksiyon Tesisat Test Cihazı Kalibrasyonu

Multifonksiyon tesisat test cihazı kalibrasyonu; izolasyon, süreklilik, loop empedans, RCD, topraklama, gerilim, frekans ve faz sırası gibi birden fazla fonksiyonun ayrı ayrı doğrulanmasıyla yapılır. Bu cihazlar elektrik tesisatı kontrol ve kabul işlemlerinde yaygın olarak kullanılır.

• Temel Standartlar: Birden fazla IEC 61557 fonksiyonunu bir cihazda birleştiren ekipmanlar için IEC 61557-10; fonksiyon bazında IEC 61557-2, -3, -4, -5, -6 ve -7 referans alınır.
• Uygulanan Testler: İzolasyon direnci, topraklama, loop empedans, RCD akımı/zamanı, süreklilik, gerilim, frekans, faz sırası ve ekran kayıt fonksiyonları kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Multifonksiyon tesisat test cihazı kalibratörü, standart dirençler, referans gerilim/frekans kaynağı ve simülasyon devreleri kullanılır.
• Değerlendirme: Her fonksiyon ayrı değerlendirilir. Cihazın tek bir noktada uygun çıkması tüm fonksiyonlarının uygun olduğu anlamına gelmez.

Faz Sırası Göstergesi Kalibrasyonu

Faz sırası göstergesi kalibrasyonu, üç fazlı sistemlerde cihazın faz yönünü ve varsa faz kaybı algısını doğru gösterip göstermediğinin kontrol edilmesiyle yapılır. Motor devreye alma, pano kontrolü ve saha bakımında kullanılır.

• Temel Standartlar: Faz sırası ölçüm fonksiyonu için IEC 61557-7; güvenlik açısından IEC 61010-1 ve IEC 61010-2-030 referans alınır.
• Uygulanan Testler: L1-L2-L3 yönü, ters faz sırası, faz kaybı, gerilim aralığı, frekans aralığı, gösterge davranışı ve test uçları kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Üç fazlı gerilim kaynağı, faz sırası simülatörü, referans voltmetre, frekans ölçer ve güvenli test bağlantıları kullanılır.
• Değerlendirme: Faz sırası göstergelerinde doğru yön algısı ve gerilim aralığında güvenli çalışma temel kabul kriteridir.

LCR Metre Kalibrasyonu

LCR metre kalibrasyonu, cihazın endüktans, kapasitans, direnç, empedans ve kalite faktörü gibi parametreleri doğru ölçüp ölçmediğinin referans standartlarla karşılaştırılmasıyla yapılır. Elektronik üretim, komponent testi ve bakım uygulamalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: LCR metrelerde kalibrasyon genellikle üretici teknik dokümanı, laboratuvar elektriksel kalibrasyon metodu ve izlenebilir R-L-C standartlarına göre yapılır. Güvenlik için IEC 61010-1 dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Direnç, kapasitans, endüktans, test frekansı, seri/paralel mod, D/Q faktörü, sıfır/açık-kısa kompanzasyon ve ekran kararlılığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Standart direnç, standart kondansatör, standart endüktans, LCR kalibrasyon seti, referans LCR metre ve düşük kayıplı test kabloları kullanılır.
• Değerlendirme: LCR ölçümlerinde test frekansı, test seviyesi, bağlantı kablosu ve fixture etkisi sonucu doğrudan etkiler.

Wattmetre ve Güç Ölçer Kalibrasyonu

Wattmetre ve güç ölçer kalibrasyonu, cihazın aktif güç, reaktif güç, görünür güç, güç faktörü, gerilim ve akım ölçümlerinin referans güç sistemiyle karşılaştırılmasıyla yapılır. Tek faz ve üç faz güç ölçümleri ayrı değerlendirilmelidir.

• Temel Standartlar: Analog wattmetrelerde IEC 60051 serisi; dijital güç ölçerlerde üretici teknik özellikleri, IEC 61010 güvenlik gereklilikleri ve laboratuvar güç kalibrasyon metodu referans alınır.
• Uygulanan Testler: Gerilim, akım, aktif güç, reaktif güç, görünür güç, güç faktörü, frekans, faz açısı ve farklı yük koşulları kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Güç kalibratörü, üç faz güç referansı, hassas akım ve gerilim kaynakları, akım trafosu/şönt, referans güç analizörü kullanılır.
• Değerlendirme: Güç ölçerlerde faz açısı ve güç faktörü hatası önemlidir. Kabul sınırları ölçülen yük tipi ve enerji izleme hassasiyetine göre belirlenir.

Enerji Sayacı Kalibrasyonu

Enerji sayacı kalibrasyonu, sayaç tarafından ölçülen elektrik enerjisinin referans enerji ölçüm sistemiyle karşılaştırılmasıyla yapılır. Tek faz, üç faz, aktif enerji, reaktif enerji ve farklı doğruluk sınıflarındaki sayaçlar ayrı değerlendirilir.

• Temel Standartlar: Genel gereklilikler için IEC 62052-11; statik AC aktif enerji sayaçları için IEC 62053-21 ve IEC 62053-22; reaktif enerji sayaçlarında IEC 62053-23 referans alınır.
• Uygulanan Testler: Başlatma akımı, düşük yük, nominal yük, yüksek yük, güç faktörü etkisi, faz dengesizliği, enerji darbe çıkışı ve sayaç sabiti kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Enerji sayacı test sistemi, referans sayaç, üç faz gerilim-akım kaynağı, optik okuyucu, darbe sayıcı ve yük simülasyon sistemi kullanılır.
• Değerlendirme: Sayaç doğruluğu yük akımı, güç faktörü ve faz koşullarına bağlı olarak değerlendirilir. Kabul sınırları sayaç sınıfına göre belirlenir.

Güç Kalitesi Analizörü Kalibrasyonu

Güç kalitesi analizörü kalibrasyonu; gerilim, akım, frekans, harmonik, flicker, olay kaydı, dengesizlik ve güç parametrelerinin doğruluğunu kontrol etmek için yapılır. Bu cihazlar enerji kalitesi raporlaması, arıza analizi ve tesis izleme uygulamalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Güç kalitesi ölçüm yöntemleri için IEC 61000-4-30; harmonik ve interharmonik ölçümler için IEC 61000-4-7; flicker ölçümü için IEC 61000-4-15; güç kalitesi cihaz gereklilikleri için IEC 62586 serisi referans alınır.
• Uygulanan Testler: Gerilim, akım, frekans, THD, harmonikler, flicker, dengesizlik, güç parametreleri, zaman damgası ve olay kayıt fonksiyonları kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Güç kalitesi kalibratörü, üç faz sinyal kaynağı, harmonik/flicker simülatörü, referans güç analizörü ve zaman referansı kullanılır.
• Değerlendirme: Güç kalitesi analizörlerinde sınıf A veya sınıf S ölçüm performansı, kullanılan raporların karşılaştırılabilirliği açısından önemlidir.

Osiloskop Kalibrasyonu

Osiloskop kalibrasyonu, cihazın dikey genlik, zaman tabanı, bant genişliği, yükselme zamanı, trigger ve prob giriş fonksiyonlarının doğrulanmasıyla yapılır. Osiloskoplar elektronik devre analizi, sinyal izleme, arıza tespiti ve laboratuvar çalışmalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Osiloskop kalibrasyonu için EURAMET cg-7 temel kılavuz olarak kullanılır. Güvenlik açısından IEC 61010-1 ve IEC 61010-2-030 dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Dikey sapma, DC/AC genlik, zaman tabanı, frekans cevabı, bant genişliği, yükselme zamanı, trigger seviyesi, prob kompanzasyonu ve kanal uyumu kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Osiloskop kalibratörü, hızlı yükselme zamanı kaynağı, frekans standardı, sinyal jeneratörü, hassas genlik kaynağı ve uygun prob/adaptörler kullanılır.
• Değerlendirme: Osiloskoplarda ölçüm belirsizliği, bant genişliği, prob etkisi ve giriş empedansı ile birlikte değerlendirilmelidir.

Sinyal Jeneratörü Kalibrasyonu

Sinyal jeneratörü kalibrasyonu, cihazın ürettiği frekans, genlik, dalga formu, offset, duty cycle ve gerekiyorsa modülasyon parametrelerinin doğrulanmasıyla yapılır. Fonksiyon jeneratörü, RF sinyal jeneratörü ve arbitary waveform jeneratörleri farklı frekans ve genlik aralıklarında değerlendirilir.

• Temel Standartlar: Sinyal jeneratörlerinde genel kalibrasyon ISO/IEC 17025’e uygun laboratuvar metodu, üretici teknik dokümanı ve izlenebilir frekans/genlik referanslarıyla yapılır. Yüksek frekans uygulamalarında EURAMET cg-7 yaklaşımı ve RF ölçüm metotları dikkate alınabilir.
• Uygulanan Testler: Frekans doğruluğu, genlik doğruluğu, DC offset, dalga formu, duty cycle, distorsiyon, yükselme zamanı ve modülasyon fonksiyonları kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Frekans sayacı, referans zaman/frekans standardı, osiloskop, RF güç ölçer, spektrum analizörü ve hassas voltmetre kullanılır.
• Değerlendirme: Jeneratör çıkışı yük empedansı, frekans aralığı ve dalga formuna göre değişir. Kabul sınırları üretici spesifikasyonuna göre belirlenmelidir.

Frekans Sayacı Kalibrasyonu

Frekans sayacı kalibrasyonu, cihazın frekans, periyot, zaman aralığı ve sayım fonksiyonlarının izlenebilir zaman-frekans referansıyla karşılaştırılmasıyla yapılır. Elektronik test, haberleşme, üretim ve laboratuvar uygulamalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Frekans sayacı kalibrasyonu üretici teknik dokümanı, laboratuvar zaman-frekans metodu ve izlenebilir frekans referanslarına göre yapılır. Güvenlik için IEC 61010-1 ve IEC 61010-2-030 dikkate alınır.
• Uygulanan Testler: Zaman tabanı doğruluğu, frekans ölçümü, periyot ölçümü, giriş hassasiyeti, tetikleme seviyesi, kanal kontrolü ve çözünürlük kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: GPS disiplinli frekans standardı, rubidyum referans, sinyal jeneratörü, zaman aralığı kalibratörü ve referans osiloskop kullanılır.
• Değerlendirme: Frekans sayacında ana hata kaynağı zaman tabanı kararlılığıdır. Kabul sınırları cihazın frekans aralığı ve çözünürlüğüne göre belirlenir.

DC Güç Kaynağı Kalibrasyonu

DC güç kaynağı kalibrasyonu, cihazın ayarlanan gerilim ve akım çıkışını doğru şekilde sağlayıp sağlamadığının kontrol edilmesiyle yapılır. Laboratuvar tipi güç kaynakları elektronik devre besleme, üretim testleri ve bakım uygulamalarında kullanılır.

• Temel Standartlar: Güç kaynağı kalibrasyonu üretici teknik dokümanı, laboratuvar elektriksel kalibrasyon metodu ve IEC 61010-1 güvenlik gereklilikleri dikkate alınarak yapılır.
• Uygulanan Testler: Gerilim çıkışı, akım limiti, yük regülasyonu, hat regülasyonu, dalgalanma/gürültü, ekran doğruluğu, koruma fonksiyonları ve kanal bağımsızlığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Hassas multimetre, elektronik yük, akım şöntü, osiloskop, ripple ölçüm düzeneği ve referans gerilim ölçüm sistemi kullanılır.
• Değerlendirme: Güç kaynaklarında yalnızca boşta gerilim ölçümü yeterli değildir; yük altında davranış ve akım limit doğruluğu da değerlendirilmelidir.

Elektriksel Kalibratör Kalibrasyonu

Elektriksel kalibratör kalibrasyonu, başka cihazların kalibrasyonunda referans olarak kullanılan kalibratörün ürettiği veya ölçtüğü elektriksel büyüklüklerin doğrulanmasıdır. Multifonksiyon kalibratörler gerilim, akım, direnç, frekans, termokupl/RTD simülasyonu ve güç fonksiyonları sunabilir.

• Temel Standartlar: Kalibratörlerde ISO/IEC 17025’e uygun laboratuvar metodu, üretici spesifikasyonu, EURAMET cg-15’in DMM fonksiyonlarına yönelik yaklaşımı ve ilgili elektriksel büyüklük metotları kullanılır.
• Uygulanan Testler: DCV, ACV, DCI, ACI, direnç simülasyonu, frekans, termokupl/RTD simülasyonu, güç fonksiyonu, stabilite ve çıkış doğruluğu kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Josephson izlenebilir DC gerilim zinciri, standart dirençler, akım şöntleri, referans multimetre, güç referansı ve zaman-frekans standardı kullanılır.
• Değerlendirme: Kalibratör referans cihaz olduğu için belirsizlik bütçesi ve uzun dönem kararlılığı özellikle önemlidir. Kabul sınırları bir sonraki kullanım seviyesini karşılayacak şekilde seçilmelidir.

Hipot / Yüksek Gerilim Test Cihazı Kalibrasyonu

Hipot test cihazı kalibrasyonu, cihazın uyguladığı yüksek AC veya DC test geriliminin, kaçak akım ölçümünün ve süre fonksiyonunun doğrulanmasıyla yapılır. Bu cihazlar izolasyon dayanım testi, üretim sonu güvenlik testi ve makine/pano kontrollerinde kullanılır.

• Temel Standartlar: Düşük gerilim ekipmanlarında yüksek gerilim test teknikleri için IEC 61180; makine elektriksel güvenlik test ekipmanlarında IEC 61557-14; güvenlik için IEC 61010-2-034 ve IEC 61010-1 referans alınır.
• Uygulanan Testler: AC/DC test gerilimi, kaçak akım ölçümü, rampa süresi, test süresi, kesme limiti, güvenlik kilidi, alarm ve çıkış kararlılığı kontrol edilir.
• Referans Ekipmanlar: Yüksek gerilim probu, referans voltmetre, kaçak akım standardı, zaman ölçer, güvenli test kabloları ve yük dirençleri kullanılır.
• Değerlendirme: Hipot cihazlarında güvenlik düzeni kritik önemdedir. Kalibrasyon yalnızca gerilim doğruluğunu değil, kaçak akım ve zaman fonksiyonlarını da kapsamalıdır.

Elektriksel Kalibrasyonda Genel Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Elektriksel kalibrasyonda temel amaç, cihazın ölçtüğü veya ürettiği elektriksel büyüklüğün izlenebilir referans değerle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemektir. Gerilim, akım, direnç, frekans, güç, enerji, izolasyon direnci ve tesisat test fonksiyonları farklı ölçüm yöntemleriyle değerlendirilir.

Kalibrasyon öncesinde cihazın terminalleri, test uçları, sigortaları, ekranı, bataryası, güvenlik kategorisi, mekanik durumu ve fonksiyon seçicileri kontrol edilir. Ölçüm sonuçları; referans cihaz belirsizliği, cihaz çözünürlüğü, tekrar edilebilirlik, çevre şartları, bağlantı etkisi ve üretici toleransları dikkate alınarak raporlanır.

Elektriksel cihazlarda kabul edilebilir hata sınırları; cihazın üretici doğruluk değeri, ölçüm aralığı, güvenlik kategorisi, kullanım amacı, proses riski ve işletmenin kalite sistemi dikkate alınarak belirlenmelidir. Kalibrasyon sonucu ayar işlemi değildir; cihazın mevcut ölçüm performansını belgeleyen teknik bir doğrulama işlemidir.